NRC Handelsblads 'objectieve' berichtgeving

IMO Blog, 2006

Hamas keurde de aanslag in Tel Aviv afgelopen maandag (de zwaarste sinds 2004, met 9 doden en 60 gewonden), goed en noemde die een logisch gevolg van de Israëlische agressie tegen de Palestijnen. Volgens onder andere de VS heeft Hamas daarmee haar ware aard laten zien, na eerdere verzoenende uitspraken waarin zelfs van een twee-statenoplossing werd gesproken. Volgens NRC Handelsblad (dinsdag 18 april) schiet Hamas vooral zichzelf in de voet met deze adhesiebetuiging. Immers, dit zal Hamas internationaal verder isoleren en ook steun vanuit Arabische landen bemoeilijken. Volgens Midden-Oosten correspondent Oscar Garschagen van de NRC "vloeit de reactie van Hamas voort uit het karakter van de islamitische verzetsbeweging (…). Calculerend afstand nemen, diplomatiek-opportunistisch zwijgen of sterker nog, het afkeuren van de aanslag zou beschouwd worden als verraad in het aangezicht van Israëlische agressie". De positie van Hamas wordt uitgebreid toegelicht. Op zichzelf is hier niks mis mee, het is immers belangrijk om de positie van beide kanten te begrijpen, ook als wat men zegt of doet je niet bevalt of zelfs je morele verontwaardiging oproept. Men kan echter overdrijven.

Hamas-premier Haniyeh wordt uitgebreid geciteerd en zijn standpunt beschreven: "hij verzet zich heftig tegen het beeld dat de Palestijnen alleen maar oorlogzuchtig, twistziek en agressief zijn. Het punt is, zegt hij, dat zelfs honden beter behandeld worden dan de Palestijnen. Dat de wereld dat niet wil zien en met twee maten meet als het om Israël gaat, is voor hem, en met hem vrijwel alle Palestijnen, onaanvaardbaar". Op dit punt in het artikel zou je een kritische noot van de schrijver verwachten, of een citaat van iemand die de Israëlische kant toelicht. Het is immers geen opiniestuk, maar een 'objectieve' reportage. Garschagen vervolgt echter zijn begrijpende houding jegens de Palestijnen en schrijft: "Terwijl de onervaren Zahar (Palestijns minister van buitenlandse zaken, op 'bedelreis' in verschillende Arabische landen, RP), rondreist en Haniyeh in het isolement van Gazastad tracht via de internationale en Israëlische media duidelijk te maken dat Hamas bereid is gelijk over te steken (vrede en een bestand in ruil voor een eigen staat op de volledig ontruimde bezette gebieden), heeft Islamitische Jihad zijn koers al bepaald."

Hamas wordt hier als een uitermate redelijke partij voorgesteld, bereid tot een faire deal (gelijk oversteken) die bovendien met grote problemen te kampen heeft (gebrek aan geld, isolatie, onervarenheid). Deze sympathie valt Israël bij Garschagen nooit ten deel: of het nou gaat om een aanslag van de Palestijnen op Israël, of Israëlisch geweld tegen de Palestijnen, de virtuele dood van Sharon, de verkiezingen in de Palestijnse gebieden of in Israël: Garschagen geeft de Palestijnen het voordeel van de twijfel en rekent Israël keihard af op geweld tegen de Palestijnen of de weigering tot meer concessies. Vorige week stond er een uitgebreid interview in NRC met de minister van financiën Omar Adel Razek naar aanleiding van het Europese besluit de financiële hulp aan de Palestijnse Autoriteit te staken, onder de kop: "Wat Europa doet is buitengewoon unfair". Ook in dit interview ontbreekt iedere kritische noot ten aanzien van Hamas. Razek is voorbeeldig, hij keurt zelfs zelfmoordaanslagen in Israël af (misschien moet hij zijn onvrede met de officiële goedkeuring van Hamas aan de laatste zelfmoordaanslag eens kenbaar maken, of ben ik nou weer te veeleisend?), kortom de ideale schoonzoon. Kort na de Hamas overwinning in de Palestijnse verkiezingen stond er een interview in NRC met een Hamas burgemeester die uitlegde voor vrede te zijn en 'Jihad' te beschouwen als innerlijke strijd naar vervolmaking. Zo moest het Hamas handvest volgens hem dan ook geïnterpreteerd worden. En ook hier weer geen spoor van kritiek te ontdekken. Israëlische politici krijgen deze ruimte om - zonder enige tegenspraak of kritiek - hun ideeën en grieven de ruimte te geven, niet in de NRC. Terwijl uitspraken van de Israëlische premier Olmert tijdens de verkiezingscampagne, dat Israël eenzijdig zijn grenzen zou vaststellen en daarbij grote delen van de Westoever zou annexeren, at face value werden genomen, werden radicale uitspraken van Hamasleiders tijdens hun verkiezingscampagne nauwelijks vermeld en afgedaan als verkiezingsretoriek. Onder evenwichtige journalistiek versta ik wat anders.

Nog een opmerking over dat 'gelijk oversteken'. Het is altijd aantrekkelijk om zoiets voor te stellen als jezelf in de positie zit van de partij die daarbij te winnen heeft. Terwijl Israël meer dan 200.000 kolonisten zal moeten ontruimen, en plaatsen zal moeten opgeven waar al eeuwenlang Joden wonen, hoeven de Palestijnen slechts te beloven dat als het eenmaal zover is, zij met het geweld zullen stoppen en Israël zullen erkennen. Garschagen laat overigens consequent na te vermelden dat de meeste Palestijnen, en zeker de Hamas, volledig recht op terugkeer van de vluchtelingen naar Israël eisen, wat strijdig is met een twee-statenoplossing, aangezien dit tot een Arabische meerderheid in Israël zal leiden. Ook laat hij na te vermelden dat een volledige terugtrekking van Israël naar de pre-1967 grenzen het opgeven van de oude stad van Jeruzalem inhoudt - inclusief de Klaagmuur en andere Joodse plaatsen. Tijdens het Jordaanse bestuur van 1948 tot 1967 zijn 57 van de 58 synagoges in de oude stad vernield, evenals de Joodse begraafplaats, waarvan de stenen zijn gebruikt voor de aanleg van wegen. Toen Josephs graf bij de Palestijnse stad Nablus in 2000 onder Palestijns bestuur kwam is dit door een woedende Palestijnse menigte vernield. De Palestijnse Autoriteit heeft het later hersteld, maar het is een veelzeggende gebeurtenis. Dergelijke feiten zul je bij Garschagen niet tegenkomen, net zomin als de vele aanslagen die tijdens het door hem meermaals geroemde staakt-het-vuren van de Hamas door Israël zijn verijdeld.

Meer over Hamas op mijn Engelstalige blog op ZioNation: "Why Europe and the USA are right in refusing aid to Hamas"