De VN Veiligheidsraad Resolutie 1701 over Libanon

IMO Blog, 2006

Dit artikel zal morgen, in een iets aangepaste vorm, in dagblad De Gelderlander verschijnen.

Bedenkingen bij de VN resolutie over Libanon

Vanochtend is een staakt-het-vuren ingegaan als onderdeel van de vrijdagnacht aangenomen VN-Veiligheidsraad resolutie 1701 betreffende de Libanon oorlog. Zowel Israël als Libanon (inclusief Hezbollah) hebben zich voor de resolutie en het staakt-het-vuren uitgesproken, maar Hezbollah heeft ook aangegeven 'het recht te hebben zich tegen de aanwezigheid van Israëlische soldaten in Libanon te verzetten', en Israël op zijn beurt behoudt zich 'het recht voor om defensieve acties tegen Hezbollah' uit te voeren. Het is dan ook de vraag of dit staakt-het-vuren stand zal houden.

De VN-resolutie roept op tot een beëindiging van de vijandigheden, een internationale troepenmacht die samen met het Libanese leger in het zuiden van Libanon zal worden gestationeerd, en een gelijktijdige Israëlische terugtrekking in fases. Hezbollah moet zich uit het zuiden van Libanon terugtrekken, en er moet een embargo komen op wapenleveranties aan Hezbollah. Binnen een maand moet er een resolutie komen die een definitief staakt-het-vuren regelt, alsmede andere kwesties zoals de ontvoerde soldaten, Libanese gevangenen in Israël en de precieze grens tussen Israël en Libanon.


Dit klinkt als een redelijk compromis en een belangrijke stap op weg naar een einde aan het geweld, maar er zijn nog wel een aantal beren op de weg. Hoewel Hezbollah zich ten noorden van de rivier de Litani moet terugtrekken, krijgt noch de internationale troepenmacht, noch het Libanese leger, de opdracht om haar te ontwapenen. De VN-troepen krijgen een uitgebreider geweldsmandaat dan de huidige UNIFIL soldaten, maar niet het verregaande mandaat onder hoofdstuk 7 zoals vooral Israël had gewild. De troepenmacht moet vooral het Libanese leger assisteren, en zal zich slechts op diens verzoek in vijandelijkheden met bijvoorbeeld de Hezbollah begeven om herbewapening van Hezbollah of haar aanwezigheid in het betreffende gebied te verhinderen. Het is onwaarschijnlijk dat herbewapening van Hezbollah door Syrië en Iran kan worden tegengegaan met dit beperkte mandaat en zonder stationering langs de gehele Libanees-Syrische grens, alsmede controle van de havens en het vliegveld. Aangezien er binnen het Libanese leger met name onder de Shiieten, die de helft van dit leger uitmaken, brede steun is voor Hezbollah, is het zeer de vraag of men hun aanwezigheid in het gebied met geweld zal verhinderen, laat staan dat men haar zal ontwapenen, zoals in de meermaals in de resolutie aangehaalde eerdere VN resoluties 1559 en 1680 wordt geëist. In het Libanese 7 punten plan, waarnaar de resolutie eveneens verwijst, wordt dit punt onderdeel van een nationale Libanese dialoog gemaakt, die overigens al een tijdje bezig is en tot nu toe nog niet zoveel heeft opgeleverd, onder andere omdat men niet zo vrij is als vaak wordt gesuggereerd om kritiek op Hezbollah (en daarmee samenhangend de Syrische rol in Libanon) te hebben, zoals de moord op verschillende politici en journalisten heeft laten zien.

Aan Israëlische kant bestaat dan ook de vrees dat ook deze internationale troepenmacht slechts zal waarnemen en rapporteren, zoals UNIFIL de afgelopen jaren heeft gedaan. Israëli's herinneren zich nog goed dat UNIFIL erbij stond te kijken toen in 2000 Hezbollah ook al Israëlische soldaten ontvoerde, en een en ander op film zette, maar weigerde enige informatie of andere medewerking aan Israël te verlenen voor het opsporen van de soldaten en de ontvoerders. Aan dergelijke 'waarnemingen' heeft men dus niet veel. Hoewel meermaals naar resoluties 1559 en 1680 wordt verwezen, waarin de ontwapening van Hezbollah wordt geëist, wordt niet aangegeven wie die ontwapening moet uitvoeren. Het is vreemd, dat juist nu blijkt hoe Hezbollah de regio in vuur en vlam kan zetten, men hier blijkbaar op terug komt. Hezbollah beschikt nog steeds over duizenden raketten, waaronder lange-afstandsraketten die ook van boven de Litani-rivier Israëls grondgebied kunnen bedreigen, wat Israël op haar beurt zeker niet onbeantwoord zal laten.

Er wordt verder heel diplomatiek gesproken van het vrijlaten van de Israëlische soldaten en het oplossen van het probleem van de Libanese gevangenen in Israël (te regelen in een latere resolutie), alsof zij op één lijn staan. Ik kan mij voorstellen dat een staakt-het-vuren gepaard gaat met het uitwisselen van krijgsgevangenen, dus de soldaten tegen door Israël recentelijk gevangen genomen Hezbollah strijders, maar de Libanese gevangenen in Israël zijn een ander verhaal. Zij zijn berecht en zitten vast vanwege het plegen van meervoudige moord en spionage. Een citaat:

"It had been a peaceful Sabbath day. My husband Danny and I had picnicked with our little girls, Einat, 4, and Yael, 2, on the beach not far from our home in Naharyia, a city on the northern coast of Israel. Around midnight, we were asleep in our apartment when four terrorists from Lebanon landed in a rubber boat on the beach two blocks away.
...
"The terrorists took Danny and Einat down to the beach. There, one of them shot Danny in front of Einat so that his death would be the last sight she would ever see. Then he smashed my little girl's skull in against a rocket with his rifle butt. That terrorist was Samir Kuntar. By the time we were rescued from the crawl space hours later, Yael, too, was dead. In trying to save all our lives I had smothered her"

"I will never forget the joy and the hatred in their voices as they swaggered about hunting for us, firing their guns and throwing grenades. I knew that if Yael cried out, the terrorists would toss a grenade into the crawl space, so I kept my hand over her mouth. As I lay there, I remembered my mother telling me how she had hidden from the Nazis during the Holocaust."