Antisemitisme en kritiek op Israel

IMO Blog, 2006

Een Israëli verzuchtte onlangs hoe het toch kan dat 'een extremistische genocidale fanaticus' (nl. Nasrallah, leider van Hezbollah) door velen - met name in het progressieve kamp - als een legitieme verzetsstrijder wordt gezien, waarom men Hezbollah niet zelf verantwoordelijk stelt voor de burgerdoden in Libanon, die immers het gevolg waren van haar aanval op soldaten en burgers op 12 juli, en van het gebruik van burgers als menselijk schild, en waarom Europa Hezbollah hardnekkig weigert op de lijst van terroristische organisaties te zetten. Waarom ziet men de openlijke en expliciete oproepen tot niet alleen 'het bevrijden van geheel Palestina', maar ook het vermoorden van Joden door Hezbollah, Hamas en Achmadinejad, en de virulente antisemitische propaganda in de Arabische wereld überhaupt, niet voor wat het is, en heeft men hier altijd het valse excuus van de Israëlische bezetting voor? Waarom liëren links-progressieve groepen zich, in naam van de mensenrechten, zo dikwijls met deze extremisten, en demonstreren met hun supporters tegen de VS en Israël, laat staan dat ze hun acties en doelen onomwonden veroordelen? En hoe komt het dat ca.1000 Libanese slachtoffers, waarvan enkele honderden Hezbollah strijders, zoveel haat en woede tegen Israël losmaken, terwijl een veelvoud aan slachtoffers in andere conflicten dat niet doen? Waarom is Israëlisch geweld zoveel erger dan ander geweld?


Voor sommige Israëli's is het antwoord zonneklaar: antisemitisme. Het is immers een illusie te menen dat wat gedurende eeuwen, ja millennia een vast onderdeel was van de Europese cultuur en het Europese denken, niet in de marge maar onder grote namen en denkers als Tacitus, Cicero, Goethe, Luther, Kant, Voltaire, Fichte, Marx en Engels, sinds de oorlog opeens geheel naar de marge zou zijn verdreven (het is overigens verbazingwekkend hoe weinig we hierover lezen in geschiedenisboeken en lesmateriaal). Mensen worden doorgaans boos als zij van antisemitisme beschuldigd worden 'omdat ik onomwonden kritiek uit op Israël', en beschuldigen Joden van het te makkelijk trekken van de antisemitisme kaart (een makkelijke manier om kritiek te pareren en je tegenstander in een kwaad daglicht te stellen), en klagen vervolgens steen en been over het feit dat critici van Israël op deze manier monddood worden gemaakt. Critici die overigens geregeld op TV en in de krantenkolommen zijn te horen, maar dat terzijde. Laten we de zaak eens omkeren: juist door deze beschuldiging met tegenbeschuldigingen te pareren, ga je een belangrijke en legitieme vraag uit de weg. Mensen die het A-woord gebruiken worden zo in een kwaad daglicht gesteld, en monddood gemaakt.

In Zomergasten stelde Joris Luyendijk Leon de Winter precies deze vraag: trek je de antisemitisme kaart wel eens om kritiek op je boeken of ideeën te pareren? Leon de Winter dacht even na, en vertelde toen van een nogal ranzige boekbespreking van een boek van hem over Joodse zakenmensen, en zei vervolgens voorzichtig: maar soms is iets ook gewoon antisemitisch. Waarop Luyendijk toegaf dat er inderdaad nog steeds antisemitisme is (je meent het), en vertelde erg geschrokken te zijn van de vele haat mails en brieven die ze hadden gekregen naar aanleiding van het feit dat Leon de Winter zomergast was. Iemand van een Joodse organisatie vertelde me onlangs dat het verdedigen van Israël op de TV wel bepaalde consequenties heeft, vooral als je een Joodse naam hebt. En uit het pas verschenen antisemitisme onderzoek van het CIDI blijkt dat Joodse organisaties tijdens de Libanon oorlog bijna even veel haat mails hebben gekregen als in geheel 2005.

Er is dus een directe relatie tussen spanningen in het Midden-Oosten, en antisemitische incidenten, die nog duidelijker en extremer tot uiting kwam in de hoogtijdagen van de tweede intifada en Israels harde represailles. Als de spanningen in het Midden-Oosten oplopen krijgen Joden in Nederland, en vooral zij die het openlijk voor Israël opnemen, de meest walgelijke beschuldigingen en bedreigingen naar hun hoofd. Dit alleen al is een overduidelijk bewijs van de relatie tussen antisemitisme en anti-Zionisme, een verband dat doorgaans wordt ontkend door critici van Israël. Antisemitisme gaat tegenwoordig vaak gekleed in een anti-Zionistisch jasje. Je kunt nou eenmaal moeilijk serieus beweren dat Joden niet deugen, maar je kunt wel zeggen dat Israël niet deugt, nooit gesticht had mogen worden en tot allerlei eenzijdige concessies gedwongen moet worden die haar veiligheid ernstig in gevaar brengen.

Ik heb een verzoek aan al die critici van Israël die wel eens voor antisemiet worden uitgemaakt: voordat je op je achterste benen gaat staan, denk heel even na. Vind je eigenlijk niet dat juist de Joden het goede voorbeeld zouden moeten geven, en niet zo agressief moeten zijn? Dat ze nu zelf doen wat hun vroeger is aangedaan? Dat Joden wel erg weinig geven om het leed van anderen? Meen je niet dat Israël een goed geoliede propaganda machine heeft, en er een machtige Zionistische lobby is die onevenredig veel invloed heeft op de besluitvorming? Ben je van mening dat de VS haar buitenlandse beleid vooral door deze lobby laat leiden, en Joden beslissende functies hebben in politiek, de media en het bedrijfsleven? Geloof je dat Joden wel erg veel macht hebben gezien hun kleine aantallen? Dat men eens op moet houden met praten over de Holocaust en zichzelf als de ultieme slachtoffers portretteren? Dat er wellicht een reden is dat Joden overal waar ze leefden werden gehaat? Geloof je dat een bevestigend antwoord op deze vragen geenszins betekent dat je een antisemiet bent? Wees dan gerust, je bevindt je in het gezelschap van vele beroemde en verlichte Europeanen.

Ratna Pelle