Een andere kijk op de Zesdaagse Oorlog

IMO Blog, 2007

"Dit is het grootste hoofdstuk van geschiedvervalsing van de vorige eeuw. Het is één grote leugen." Jan Mühren, oud VN waarnemer aan de grens met Jordanië en Syrië, is zichtbaar kwaad. Hij staat - met de cameraploeg van Nova - op een oude Syrische militaire post op de Golan. Een stem uit een Israëlische informatiepaal had zojuist uitgelegd dat voor de Zesdaagse Oorlog Syrië van hieruit onophoudelijk lager gelegen Kibboetsen met artillerie bestookte.

De Grote Leugen bestond eruit dat men er niet bij vertelde dat Israël Syrië bewust uitdaagde door de gedemilitariseerde zones (DMZ's) te cultiveren, wat volgend Mühren een schending vormde van het wapenstilstandsverdrag van 1949. Dit is onjuist. Beide partijen hadden het recht om delen van de DMZ's te cultiveren. In de reportage werd deze provocatie vervolgens breed uitgemeten, met een citaat van een journalist tegen wie oud minister van defensie Dayan heeft toegegeven dat Israël op deze manier veel incidenten provoceerde. "Verbaast u dat?", vroeg de interviewer. "Ja, want wij waren gewend Israël slechts te zien als de bedreigde partij, niet als de aanvaller." Dit waren precies de woorden die de makers van de reportage wilde horen, want de stelling dat niet Israël door haar buurlanden werd bedreigd, maar juist omgekeerd, moest natuurlijk wel worden onderbouwd. Wat minder goed in dit plaatje past is dat deze Israëlische provocaties een reactie waren op zowel veelvuldige aanvallen van het door Syrië opgerichte en gesteunde Fatah, en de pogingen van Syrië om de waterbronnen van de rivier Jordaan om te leggen, zodat Israël nauwelijks meer water tot zijn beschikking zou hebben. Beide zijn, jawel meneer Mühren, een schending van het internationaal recht en gemaakte afspraken.

Het is mij overigens nog steeds niet duidelijk waarom het cultiveren van land waar je woont een rechtvaardiging is voor het onder vuur nemen van dorpen en kibboetsen door de tegenpartij.
Mühren heeft duidelijk meer compassie voor Palestijnse dorpen die door Israël onder vuur werden genomen, en gaat op bezoek bij de burgemeester van Samua, een dorp op de Westelijke Jordaanoever waar Israël in 1966 als vergelding voor voortdurende guerrilla aanvallen, zo'n 80 huizen in brand stak nadat de bewoners uit hun huizen waren gesommeerd. Nadat de burgemeester zijn verhaal heeft gedaan en ons de grot heeft laten zien waar men zich schuil hield tijdens de operatie, vertelt Mühren dat er helemaal geen guerrilla's in het dorp waren, nergens in de omgeving overigens, want hij had ze daar indertijd als waarnemer niet gezien. Wat je niet ziet, bestaat niet, hebben we allemaal ooit als kind gedacht. Vreemd dat er over de grens in Israël wel tractoren en rails de lucht in gingen en mensen op het land van een kibboets op mijnen stapten. Of zou de Mossad ze daar hebben neergelegd om de Arabieren de schuld te kunnen geven? Mühren scheen er in ieder geval niet mee te zitten.

Liever vertelde hij hoe Israël altijd netjes wachtte op het eerste schot van de Syriërs nadat het de DMZ was binnengetrokken, om vervolgens 'de boel in vuur en vlam te zetten'. Dat had hij heel precies waargenomen, en hij was er nog steeds kwaad over, net als over het feit dat Israël een Syrisch vliegtuig uit de lucht had gehaald. Inderdaad ongehoord. Israël reageerde op de beschietingen van haar dorpen soms met het bombarderen van de Syrische stellingen, waarna een luchtgevecht volgde dat meestal door Israël werd gewonnen. Maar het is uiteraard veel humaner om, zoals Syrië deed, dorpen te beschieten dan om militaire bases van de vijand onder vuur te nemen of een vijandelijk vliegtuig neer te halen.

Het is selectieve waarneming en selectieve verontwaardiging ten top, maar uiteraard stukken beter dan de eenzijdige berichtgeving van vroeger, toen men wel sprak van de dreiging en het geweld van de Arabische staten, maar niet van de agressie van Israël. Mühren probeerde kort voor de oorlog een artikel geplaatst te krijgen over zijn waarnemingen, maar dat werd afgewezen omdat "het niet met de gevoelens van ons volk strookte". Dit en de eenzijdige berichtgeving toendertijd zit hem nog zichtbaar dwars, en hij lijkt er nog steeds op uit om zijn gelijk te halen.

Dit gelijk heeft hij inmiddels allang gekregen, met een pers die Israël al jaren als de Goliath beschouwt en Israëlische agressie breed uitmeet. Geen land wordt zo kritisch bejegend en zo veelvuldig veroordeeld als Israël. Tijdens alle aandacht die er deze week is voor de Zesdaagse Oorlog ligt de nadruk steevast op de bezetting die toen begon en wordt de indruk gewekt dat het huidige conflict met de Palestijnen door die oorlog en bezetting is veroorzaakt.
Mühren eindigde zijn tirade tegen Israël met de oproep tot meer druk op dit land om de bezette gebieden te ontruimen, en Clairy Polak sloot de reportage af met een verwijzing naar een actie van 'kritische organisaties' op het Binnenhof in Den Haag afgelopen dinsdag. Op de website van Nova worden zij eveneens genoemd met een link naar hun website.

De berichtgeving is inderdaad een stuk objectiever geworden tegenwoordig.

Ratna Pelle