Eenstatenoplossing

IMO Blog, 2008

Rond Israëls 60ste verjaardag roepen verschillende mensen op tot opheffen van deze staat. Niet op de manier van Achmadinejad of het handvest van Hamas, maar wat eleganter, door te pleiten voor één staat voor Joden en Palestijnen. De tweestatenoplossing zou inmiddels onmogelijk zijn geworden door de nederzettingen, checkpoints en wegen op de Westelijke Jordaanoever, en dus moeten beide volken maar gaan samenleven in één staat. De tegenstrijdigheid van deze redenering werd treffend verwoord in een reactie op de website van Trouw:
"Dus als twee buren bij u in de straat elkaar de tent uitvechten is uw oplossing om ze in 1 huis te laten wonen? Nou ja, het is weer eens iets anders."


Het is een redenering in de trant van: omdat ik m'n fiets niet gerepareerd krijg, moet ik maar op een kapotte fiets naar m'n werk. Er zijn uiteraard veel argumenten tegen de tweestatenoplossing in te brengen, van Palestijnse kant, van Israëlische kant, praktische en geografische bezwaren. Het land is eigenlijk te klein om in tweeën te delen, zeker als enerzijds Israëls veiligheid gewaarborgd moet worden en anderzijds de Palestijnen ware soevereiniteit willen (op zijn smalst zou Israël met de Groene Lijn als grens maar 15 km breed zijn, waarbij de Westoever ook nog eens hoger gelegen is). Er zijn ideologische problemen zoals de Joodse geschiedenis in, en verbondenheid juist met de Westoever, en de binding die veel Palestijnen nog voelen met het land waar zij 60 jaar geleden uit zijn gevlucht. Eén staat lijkt voor deze problemen een simpele oplossing te bieden: de nederzettingen kunnen blijven staan, de vluchtelingen kunnen terugkeren naar Israël, en niemand hoeft land op te geven.

Er is alleen een klein probleem: beide volken kunnen en willen niet met elkaar in een staat leven. Dat werd in de jaren '30 en '40 van de vorige eeuw al duidelijk, toen met name de Palestijnse Arabieren ieder compromis en samenwerking afwezen. Het wederzijdse wantrouwen, de haat en rancune zijn er sindsdien alleen maar meer op geworden. Er zijn bovendien weinig voorbeelden in de geschiedenis van succesvolle binationale staten. Het hoofdprobleem, verdacht makkelijk over het hoofd gezien in de discussies over één staat voor beide volken, is dat deze een einde zou maken aan Joodse zelfbeschikking. De Israëli's zullen hun felbevochten onafhankelijkheid niet op willen geven, en dus nooit met een dergelijke oplossing instemmen. De kans is immers groot dat deze staat weldra een Arabische meerderheid zal hebben, en de Arabieren zullen eisen dat zij dan de meeste zeggenschap hebben. Een scenario à la Libanon doemt op. De vraag die advocaten van één staat niet beantwoorden is: waarom hebben de Joden geen recht op zelfbeschikking, en moet een dergelijk experiment juist in hun staat worden uitgevoerd?

Nederzettingen en wegen kunnen worden afgebroken of overgedragen, zoals ook in Gaza is gebeurd, en een meerderheid van de Israëli's accepteert deling als noodzakelijke oplossing, mits het tot vrede leidt. Het feit dat men zowel vanuit Gaza als vanuit Zuid-Libanon is aangevallen na de terugtrekking heeft de steun hiervoor doen afbrokkelen. Met een dagelijkse rakettenregen op Israëlische plaatsen nabij Gaza (waarbij de afgelopen week twee mensen omkwamen en bijna een bus vol schoolkinderen werd getroffen), is het echter moeilijk steun voor verdere concessies te vinden. Misschien moeten we niet alle schuld voor het uitblijven van een oplossing bij Israël leggen?

Hieronder een brief naar aanleiding van het zoveelste pleidooi voor een één-statenoplossing door Arjen Al Fassed, die hier vorige week in Netwerk ook een pleidooi voor hield. Het is jammer dat zo weinig mensen erop wijzen dat de Arabische wereld bijna geheel Jodenvrij is, en er geen enkele reden is om aan te nemen dat de Palestijnen zoveel warmere gevoelens koesteren jegens de Joden dan andere Arabieren.

Ratna Pelle

- - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Twee staten enige oplossing

In de Gelderlander van 7 mei vraagt Arjan El Fassed hoe verzoening mogelijk is tussen Israëli's en Palestijnen. Wel, niet op deze manier. Hij beschrijft uitgebreid het onrecht dat vele Palestijnen is aangedaan, en vergeet daarbij voor het gemak even dat vanuit vele dorpen die door Israël zijn verwoest, de Arabieren Joodse gemeenschappen en konvooien aanvielen. In Ramla, waar zijn overgrootmoeder vandaan kwam, hielden leden van het Arabische Bevrijdingsleger zich schuil, en vielen Joodse voertuigen op de weg naar Jeruzalem aan. Jeruzalem werd bijna een half jaar afgesloten van de rest van het land en de Joodse inwoners bijna uitgehongerd. Het Arabische Bevrijdingsleger werd geleid door Haj Amin Al Hoesseini, die jarenlang voor de nazi's had gewerkt en onder andere in Bosnië een SS-divisie van moslims had opgezet die de Bosnische Joden uitmoordde. Hij ontsnapte het Neurenberg Tribunaal en riep op om in Palestina dezelfde 'oplossing van het Joodse probleem' toe te passen als Hitler in Europa had gedaan.

Verzoening komt niet tot stand door het geweld van eigen zijde volledig te negeren en je slechts als slachtoffer neer te zetten van de wreedheden van de andere kant; evenmin door de basale rechten van de ander te ontkennen. Zo bepleit El Fassed het opheffen van Israël en de vorming van één staat voor Israëli's en Palestijnen. Dat laatste klinkt mooi, maar waarom hebben de Joden geen recht op zelfbeschikking? Er is geen enkele Arabische staat waar Joden of andere minderheden gelijke rechten hebben. Zelfmoordterroristen worden als helden vereerd door de Palestijnen, en Hamas roept openlijk op tot het doden van Joden. Dat beide volken na een eeuw van bloedige strijd vreedzaam in één staat kunnen leven is een illusie. De burgeroorlog die dan zou uitbreken zou de Intifadah doen verbleken. Israëli's zullen hun felbevochten vrijheid en onafhankelijkheid niet zonder strijd opgeven, en de Palestijnen zullen zich niet neerleggen bij een positie van tweederangsburger. Daarom is de enige oplossing deling van het land. Nederzettingen en wegen kunnen worden afgebroken of overgedragen, zoals ook in Gaza is gebeurd.

Wat ontbreekt is goodwill en vertrouwen aan beide zijden om tot een dergelijk historisch compromis te komen. Helaas draagt El Fassed daar niet aan bij.