De Joden van Egypte

IMO Blog, 2008

In een verder evenwichtig artikel over de moeizame relatie tussen Israël en Egypte in NRC (buitenland, 27 mei), beweerde Alexander Weissink dat de meeste Joden Egypte hadden verlaten na de Suez crisis, toen Israël de Sinaï veroverde. In werkelijkheid zijn de meeste Joden uit Egypte gevlucht en verdreven met achterlating van al hun bezittingen. Al in de jaren 1920 werd 85% van de Joden in Egypte uitgesloten van het staatsburgerschap, en begin jaren '40 vonden de eerste pogroms plaats. In 1947 werd wettelijk bepaald dat nog maar 10% van de werknemers van bedrijven uit niet-Egyptenaren mocht bestaan, waardoor veel Joden hun baan verloren. In 1948 kwamen minstens 70 Joden om bij bomaanslagen in Cairo en vele anderen bij rellen, en werden er honderden opgepakt en hun bezittingen in beslag genomen. Tot midden jaren '50 vertrokken minstens 34.000 Egyptische Joden naar Israël met achterlating van hun bezittingen. Na de Suez oorlog van 1956 werden bijna 25.000 Joden uit Egypte verbannen en hun bezittingen geconfisqueerd, en 1.000 anderen gevangen gezet. Na de Zesdaagse Oorlog in 1967 werd het merendeel van de 15.000 overgebleven Joden het land uit gezet, sommigen na maandenlange gevangenschap, mishandeling en marteling.


Nadat Egypte in 1979 vrede sloot met Israël werden de rechten van de overgebleven Joden hersteld, maar erkenning van de verdrijvingen en confiscaties is uitgebleven.
Er is nauwelijks aandacht voor de geschiedenis van deze Joden en die uit andere Arabische landen, en veelal wordt gesuggereerd dat zij vrijwillig vertrokken. Er zijn in totaal ongeveer evenveel Joden uit Arabische landen gevlucht en verdreven als Palestijnen uit Israël, en zij hebben grondbezit achtergelaten vier keer zo groot als Israël. Zij zijn in Israël of elders een nieuw leven begonnen maar hebben nooit enige compensatie gekregen. Het ene leed is niet tegen het andere weg te strepen, maar het totale gebrek aan aandacht voor deze vergeten groep vluchtelingen is schrijnend.

Ratna Pelle

NB: dit stuk heb ik als ingezonden brief naar NRC gestuurd, maar het is - zoals bij NRC gebruikelijk - niet geplaatst. Weer te pro-Israël?