In de media is Palestijns voetbal ook oorlog

IMO Blog, 2008

Het NOS journaal, het RTL nieuws en NRC Handelsblad brachten allemaal prominent het nieuws van de eerste Palestijnse voetbalwedstrijd op eigen bodem in een eigen stadion. Aldus Sander van Hoorn in het NOS journaal: "Voetbal is het enige gebied waarop Palestina als land erkend wordt. Nou ja, land, Gazanen konden er niet bij zijn, want Israël gaf ze geen toestemming. Het blijft een land dat bezet wordt".


De genoemde media slagen er wonderwel in ieder nieuwsbericht over Israël en de Palestijnen een anti-Israël karakter te geven. Vijf spelers uit de Gazastrook hadden van Israël wel toestemming gekregen, en slechts één kon niet komen. Dat Gazanen niet vrij kunnen reizen en dus niet zomaar naar een voetbalwedstrijd kunnen komen volgt uit het feit dat de Gazastrook en Israël met elkaar op voet van oorlog verkeren. Er is weliswaar een staakt-het-vuren, maar de soldaat Gilad Shalit zit nog vast en Israël verijdelt geregeld aanslagen en aanvallen van Hamas. Onlangs nog is een man uit Gaza opgepakt, die eerst via een tunnel naar Egypte was gesmokkeld en van daaruit Israël binnendrong om Israëlische soldaten te ontvoeren. Onlangs ook meldde de Israëlische krant Maariv dat Hamas een heel ondergronds stelsel van gangen en bunkers bouwt, om goed voorbereid te zijn op nieuwe gevechten met Israël. Israël houdt de Gazastrook niet bezet; volgens de definitie van de Haagse en Geneefse Conventies is een gebied slechts dan bezet wanneer de bezettende macht er het gezag heeft en het gebied onder haar controle heeft, niet wanneer het de grenzen gesloten houdt. Toch is het gemeengoed geworden om de Gazastrook als nog steeds door Israël bezet gebied te bestempelen, en Israël verantwoordelijk te houden voor het welzijn van de bevolking. Hamas wordt daarbij vaak neergezet als slachtoffer dat geen kans heeft gekregen om te laten zien dat het regeringsverantwoordelijkheid kan dragen, terwijl Hamas de scepter zwaait in Gaza en de grensafsluitingen een direct gevolg zijn van het handelen van Hamas.

De opmerking dat Palestina alleen in het voetbal als land erkend wordt is onjuist en suggestief. Palestina is inderdaad nog geen land, dus dan lijkt het me logisch dat het ook niet als zodanig erkend wordt. Dat ligt overigens niet alleen aan de bezetting, maar ook aan de Palestijnen zelf. De Palestijnen hebben wel een aantal nationale instituties, privileges en symbolen, zoals een eigen vertegenwoordiging in de VN (als enige niet-staat), een consul of zelfs ambassadeur in verschillende landen, een eigen Rode Halve Maan, etc. Het Israëlische Rode kruis, Magen David Adom, werd pas tot het internationale Rode Kruis toegelaten nadat er een samenwerkingsovereenkomst met de Palestijnen was. Zo werd Magen David Adom, dat al bestaat vanaf 1930, gelijkgesteld met een jonge organisatie van een nog niet bestaand land. Veel mensen vinden dat Israël pas bestaansrecht heeft als er een Palestijnse staat is, dat Israël pas recht heeft op een deel van Jeruzalem als de Palestijnen de andere helft krijgen. Het feit dat Israël in 60 jaar heeft bewezen een levensvatbare en zelfstandige staat te zijn, die op verschillende gebieden heeft bijgedragen aan de wereld, doet blijkbaar niet ter zake.

Het NOS journaal vermeldde verder nog het oponthoud aan de grens van de Jordaanse spelers, en vermeldde nog twee keer dat de Palestijnen onder een bezetting gebukt gaan, voor het geval we dat waren vergeten.
Ook het RTL nieuws hield een warm pleidooi voor Palestijnse onafhankelijkheid, en greep de gelegenheid aan om Israël weer eens in een kwaad daglicht te stellen. Daarbij mogen de feiten wel wat worden aangepast. 78 Jaar geleden zou de laatste Interland door de Palestijnen zijn gespeeld, en de huidige wedstrijd was "voor het eerst in een eigen stadion, maar nog steeds niet in eigen land", aldus Conny Mus. De vorige interland moet dus in 1930 zijn geweest, onder de Britse BEZETTING, maar dat werd er niet bij verteld. Was er toen al een Palestijns elftal? In 1928 werd inderdaad een Palestijnse voetbalbond opgericht, maar die bestond uit zowel Joodse als Arabische als Britse teams. In 1930 vertegenwoordigde een Arabisch team het mandaatgebied bij de WK kwalificatiewedstrijd, in 1934 een Joods-Brits team. Na 1948 werd de Palestijnse voetbalbond omgevormd in de Israëlische voetbalbond, waarvan Joodse, Arabische en gemengde teams deel uitmaken. In 2004 werd voor het eerst een Arabisch-Israëlisch team landskampioen en mocht Israël vertegenwoordigen in de UEFA Cup. Het lijntje van de wedstrijd in 1930 naar de 'historische' wedstrijd nu is dus behoorlijk dun en vertoont de nodige kronkelredenering. De huidige Palestijnse voetbalbond werd pas in 1998 lid van de FIFA. Palestina staat momenteel overigens op nummer 180 op de FIFA ranglijst, en in 2006 zelfs op 115.

De voetbalwedstrijd werd gehouden in Al-Ram, dat valt binnen de uitgebreide gemeentegrenzen van Jeruzalem, en dus heeft Israël toestemming voor deze wedstrijd gegeven. Dat werd uiteraard niet vermeld. Wel dat de voorzitter van de FIFA werd overgevlogen om te verklaren dat het Palestijnse elftal een historische droom realiseerde door nu in het "eigen thuisstadion" te spelen. Een stadion dat met hulp van de FIFA was gerealiseerd.

Onder de kop 'erkenning voor Palestina' en 'zege van het voetbal' gaat ook NRC Handelsblad uitgebreid in op de beperkingen en reisrestricties van Israël, en het grote historische karakter van de wedstrijd. Het lijkt haast of men alvast een voorschot neemt op de stichting van een Palestijnse staat later dit jaar.
"Voor Palestijnen betekent de wedstrijd meer dan alleen een licentie. Het is een bevestiging dat Palestina bestáát. Dat het stadion ongeveer tegen Oost-Jeruzalem aan is gebouwd, onderstreept die erkenning nog eens." En: "internationale erkenning, zoals nu door de FIFA, maakt grote emoties los."

Waarom zijn de media zo nationalistisch waar het de Palestijnen betreft? Natuurlijk, we gunnen ze allemaal een beter leven, een leven in vrijheid, maar dat zullen ze toch ook zelf waar moeten maken. Het journaal en Nederlandse kranten zijn er niet om de nationale strijd van de Palestijnen te steunen, al krijg je soms wel die indruk.

Vóór de stichting van Israël waren velen daar sceptisch over. Natuurlijk, mensen gunden de Joden een beter leven na de verschrikkingen van de Holocaust, maar zou een nieuwe Joodse staat kunnen overleven? Zou zij niet voor meer instabiliteit zorgen? Zou steun van het Westen aan zo'n staat ons niet nodeloos met de Arabische wereld in conflict brengen? In de VS, in de VN, en in Europa werd met de nodige scepsis en afstand naar de zaak gekeken. Een vriend van me liet me het commentaar van Het Limburgs Dagblad zien op de dag van de stichting van Israël. Ik was verbaasd over de gereserveerde en afstandelijke toon. Deze scepsis mag verbazen omdat wij denken dat iedereen altijd voor Israël was tot de dappere Van Agts en Meulenbelts opstonden om ons de andere kant van het verhaal te tonen, maar is ergens wel heel logisch: een land dat er nog niet is moet zich eerst maar eens bewijzen, het moet laten zien dat het kan overleven en voor zichzelf kan zorgen. Toen de Joden in Palestina in de eerste maanden van 1948 in het defensief gedrongen waren door de Arabieren, overwoog Amerika zijn steun voor het delingsplan, en dus voor Joodse zelfbeschikking, in te trekken. De nieuwe staat zou zich niet tegen de Arabieren kunnen verdedigen, en Amerika had absoluut geen zin om zich er militair in te gaan mengen. In tegenstelling tot wat de antizionisten en 'nieuwe historici' ons op de mouw spelden, kregen de Joden hun staat bepaald niet op een presenteerblaadje aangeboden. De Britten stelden zich steeds vijandiger op, en geen enkel land of instelling buiten de Joodse gemeenschap zelf bood de staat financiële of militaire hulp aan. Er gingen wat idealistische Europeanen op een kibboets werken, en er was, in Nederland althans, veel morele steun voor Israël, maar dat was allemaal na haar stichting en nadat zij de Arabieren in 1948 had verslagen.
Dit staat in sterk contrast met de huidige welhaast kritiekloze omarming van de Palestijnen door de internationale gemeenschap en de media.

Zoals ik al aangaf wordt het recht van de Joden op een staat vaak gelijkgesteld met, of voorwaardelijk gemaakt aan, een Palestijnse staat. Er hadden twee staten gesticht moeten worden in 1948, en Israël heeft de stichting van Palestina bewust tegengehouden, aldus de redenering, en dus verdient Israël niet onze volledige erkenning zolang die Palestijnse staat er niet is. Dit is zowel onjuist als zeer beledigend en aanmatigend tegenover Israël. Het ligt vooral aan de Palestijnen zelf dat zij nog geen staat hebben, door eerst het delingsplan af te wijzen, vervolgens een oorlog te beginnen met het doel de stichting van een Joodse staat te voorkomen, en vervolgens te blijven streven naar vernietiging van Israël. Bovendien hebben Jordanië en Egypte ook een deel van wat Palestina had moeten worden ingepikt, maar daar heeft men het nooit over. Zij hadden beide geen belang bij een onafhankelijk Palestina en hebben de stichting van een dergelijke staat tegengehouden.

Het is aanmatigend en uniek in de betrekkingen tussen staten wanneer openlijk aan het bestaansrecht van een staat wordt getwijfeld, zoals in VN verband tegenover Israël regelmatig gebeurt. Wanneer Arabische staten de meest walgelijke dingen zeggen houden de Westerse staten vaak hun mond, wanneer Israël in de Mensenrechtenraad als grootste schurkenstaat wordt neergezet, houden Westerse landen hun mond. Wanneer Libië tot voorzitter wordt gekozen van het voorbereidend comité voor Durban II, en Iran tot lid, houdt het westen zijn mond. Bovendien organiseren VN lichamen activiteiten die Israëls legitimiteit ter discussie stellen. Verder lezen Israëli's ook Europese kranten en krijgen mee hoe er over hun land geschreven wordt, en horen zij de uitspraken van sommige, helaas vooral linkse, politici. En daar schaam ik mij wel eens een beetje voor.

Israëls bestaansrecht staat los van de stichting van een Palestijnse staat. Het zou mooi zijn als die er kwam en in vrede naast Israël wil leven, maar dat kan nog wel even duren en in de tussentijd hebben we Israël met respect te behandelen.

Ratna Pelle