Israel, Gaza en de Golan in het NOS Journaal

IMO Blog, 2008

In het NOS Journaal was er de afgelopen week weer veel aandacht voor Israël, of beter gezegd, vooral voor (vermeende) slachtoffers van Israël. In een nogal sentimenteel aandoende en langdradige tweedelige reportage over de Golan (een voorproefje op wat ons nog voor de feestdagen te wachten staat?) vertelden Syrische dorpsbewoners hoezeer zij hun familie missen die in het door Israël veroverde deel van de Golan woont. En passent gooiden zij er ook nog allerlei verwijten uit over vermeende Israëlische martelingen en andere wandaden tijdens de verovering van de Golan, en legden zij uit dat Syrië wel vrede wilde maar Israël niet, en dat Syrië het recht heeft zich te verdedigen tegen Israëlische agressie. Correspondente Nicole le Fever beweerde zelf ook dat de kans op vrede vooral afhangt van de vraag of Israël bereid is concessies te doen. Wellicht moet zij in Syrië op haar woorden letten; het is immers een strenge dictatuur waar geen vrijheid van meningsuiting geldt zoals in Israël, maar met objectieve berichtgeving heeft dat weinig meer van doen.


In het eerste deel van de reportage vertelde een 'oud verzetsstrijder' (woorden van Nicole le Fever!) hoe Israël Syriërs martelde en doodde toen het de Golan veroverde, en hij beschuldigde Israël van ernstige oorlogsmisdaden. Juist Syrië echter heeft de Israëlische krijgsgevangenen in 1973 zwaar gemarteld en heeft bovendien maandenlang geweigerd om enige informatie te verschaffen over wie nog in leven waren en hun conditie. Dit om maximale druk op Israël uit te oefenen voor concessies wat betreft het staakt-het-vuren. Dat heeft waarschijnlijk gewerkt, want Israël heeft een klein gebied dat het in 1973 op Syrië had veroverd teruggegeven zonder enige concessie in ruil. (Voor een uitgebreid artikel over de Jom Kippoer Oorlog, zie op deze website: Yom Kippur War.)

Israël heeft meermaals aangeboden om bijna de gehele Golan terug te geven in ruil voor vrede, waarbij men slechts een smalle strook van circa 100 meter langs het Meer van Galilea wilde houden. Rabin heeft indertijd gesteld dat 'de diepte van de terugtrekking afhangt van de diepte van de vrede', suggererend dat voor volledige vrede en normalisering Israël bereid was de gehele Golan op te geven. Ook Olmert en Barak hebben gezegd dat ze 'weten wat de prijs voor vrede met Syrië is' en gesuggereerd die, onder de juiste omstandigheden, bereid te zijn te betalen.

Syrië heeft een deel van de Golan, dat onder het mandaatgebied Palestina viel, met geweld veroverd in 1948, en het is de vraag in hoeverre Syrië daar nu aanspraak op kan maken. De rest van de Golan heeft men min of meer per toeval in 1923 toegewezen gekregen toen de Britten en Fransen het gebied onderling verdeelden. Belangrijker dan dat is echter het feit dat in de 19 jaar dat Syrië de gehele Golan bezat, het bijna continu Israëlische dorpen en kibboetsen in het dal beschoot. Fatah voerde al voor 1967 vanuit Syrië aanvallen op Israël uit en had trainingskampen op de Golan. Tegenwoordig steunt Syrië Hezbollah en Hamas, en Syrische politici en media kramen de meest walgelijke antisemitische taal uit.

Israël eist in ruil voor de Golan strenge veiligheidsgaranties zoals totale demilitarisering van het gebied en wellicht ook behoud van een 'early warning station'. Daarnaast moet Syrië zijn banden met Iran en Hezbollah verbreken. Syrië heeft gezegd dat niet te zullen doen. Daarover zweeg de NOS echter, en zelfs Sander van Hoorn, die dit keer redelijk objectief was, wellicht bedoeld als tegenwicht voor Le Fevers pro-Arabische propaganda, vermeldde alleen in algemene zin dat dit een Israëlische eis was, niet dat Syrië deze had afgewezen. Ook over de vroegere aanvallen vanuit de Golan op Israël zweeg hij.

Het is wellicht moeilijker voor Nicole le Fever om een reportage te maken die kritisch is ten opzichte van Syrië, en waarin slachtoffers van Syrische oppressie en mensenrechtenschendingen aan het woord komen, maar het zou wel een reëler beeld van het land geven en haar ware problemen.

Een paar dagen eerder had de NOS een uitgebreide reportage over het geldtekort in Gaza, en het feit dat de Gazanen geen schapen en geiten voor het offerfeest kunnen kopen. Ook dit was een lang item waarin alleen Palestijnen aan het woord kwamen, en geen woord vuil werd gemaakt aan de bijna dagelijkse raketbeschietingen door Hamas en Islamitische Jihad. Ik weet het, de Gazanen hebben het zwaarder, en de raketten missen gelukkig meestal doel, maar ze terroriseren wel tienduizenden mensen, met de inwoners van Ashkelon meegeteld zelfs zo'n 200.000. Bovendien wordt stelselmatig voorbij gegaan aan de oorzaken van al dit leed. Het simpele feit dat de NOS (en ook anderen) steeds verdoezelen, is dat het Hamasbewind in Gaza met Israël in oorlog is. Daar is de bevolking inderdaad de dupe van, net als de bevolking in Sderot, Ashkelon en andere plaatsen in Israël. Wat zou Nederland doen als er dagelijks raketten op bepaalde steden zouden worden afgevuurd door een vijandige staat of entiteit? Het feit dat ze meestal doel missen zou zeker geen reden zijn het probleem niet serieus te nemen en lijdzaam toe te kijken. Hamas heeft Israël de oorlog verklaard, via haar handvest waarin tot Israëls vernietiging middels Jihad wordt opgeroepen, en tot de dood van alle Joden voordat het einde der tijden kan aanbreken, en waarin de Joden ervan worden beschuldigd achter de Franse revolutie, de Eerste en de Tweede Wereldoorlog te zitten, en continu volken tegen elkaar op te zetten.
Hamasleiders laten zich in het Arabisch geregeld oorlogszuchtig over Israël uit, roepen op tot gewapende strijd, de bevrijding van geheel 'Palestina', en verheerlijken geweld tegen Israëlische burgers. 'Martelaren' die daarbij sterven zijn ware helden. Op het TV station Al Aqsa worden dergelijke zaken geregeld verkondigd, maar daar heeft het journaal, evenals andere media, geen aandacht voor. Ook Israëlische bronnen en woordvoerders, zoals de burgemeester van Sderot, grensautoriteiten, of medewerkers van de elektriciteitscentrale die dagelijks stroom levert aan de Gazastrook, zijn voor de media blijkbaar niet interessant. Dit zou echter een welkome afwisseling zijn met de huidige reportages, en de indruk wegnemen dat men zich niet neutraal opstelt in dit conflict.

Hier een nog relatief gematigd citaat van een Hamasleider in Libanon, dat onlangs op Hezbollah station Al Manar werd uitgezonden:

Osama Hamdan, Hamas representative in Lebanon: "Our goal is to liberate all of Palestine, from the river to the sea, from Rosh Hanikra to Umm Al-Rashrash [Eilat]. From Gaza, gentlemen... We do not want a state 364 square kilometers in size, nor do we want a state for which we had to beg at the negotiating table. Such a state will never come to be. What we want is a free state, which maintains its dignity, 27,000 square kilometers in size - the size of Palestine in its entirety."

Toch vreemd eigenlijk, dat in een democratisch land met een vrije pers één kant van de zaak zo onderbelicht blijft. Dat de media soms moeite hebben om objectief naar het eigen verleden te kijken, is te begrijpen, hoewel niet goed te praten. Nota bene in het zo bekritiseerde Israël zijn de media daar heel prima toe in staat, ondanks het feit dat men min of meer in oorlog is en veel van die zelfkritiek schaamteloos wordt misbruikt door antizionisten in het Westen en de Arabische wereld. Het is triest hoe in onze media telkens weer een eenzijdig en vertekend beeld wordt neergezet van Israël, een bondgenoot, een democratie, en - toeval of niet - de enige Joodse staat.

Ratna Pelle