Durban II en het debat over Israel in de Volkskrant online

IMO Blog, 2008

Zoals ik hier gisteren schreef, gebruikte historicus Thomas von der Dunk een Volkskrant artikel van de Israëlische ambassadeur over Durban II voor een nogal valse aanval op Israël. In plaats van Von der Dunk een imbeciele reactie op het stuk van de ambassadeur laten plaatsen, was het interessanter geweest als politici of iemand van een betrokken organisatie had gereageerd. In 2001 namen tal van NGO's deel aan de conferentie en hadden daar een eigen NGO programma, dat ontaardde in een waar antisemitisch haatfestijn met de verkoop van boeken als de 'Protocollen van de Wijzen van Zion' en pamfletten die Hitler prezen. Leden van Joodse organisaties werden bedreigd en geïntimideerd. Een aantal organisaties zijn uit protest weggelopen of ondertekenden achteraf een petitie waarin ze zich distanstieerden van de misstanden en de slotverklaring.


Hoe staan deze organisaties tegenover de komende vervolgconferentie en hoe denken zij een herhaling van Durban te kunnen voorkomen? En werken deze organisaties met hun eigen eenzijdige focus op Israël niet mee aan het klimaat dat tot dergelijke uitwassen leidt? Een dergelijke discussie zou zinvol zijn en de aandacht eindelijk eens kunnen brengen op de vreemde situatie dat één VN lidstaat nog steeds in een aantal opzichten een uitzondering is en apart wordt gezet, er tal van instituties gericht tegen één VN lidstaat bestaan, en de Mensenrechtenraad, bedoeld als hervorming van de oude Mensenrechtencommissie, voor het merendeel uit niet democratische landen bestaat die er maar niet toe komen om Mugabe of het geweld in Soedan eenduidig te veroordelen, maar wel iedere vergadering uitgebreid spreken over Israëls (vermeende) mensenrechtenschendingen in de bezette gebieden.

Zoals verwacht ging de online discussie naar aanleiding van Von der Dunks 'artikel' (het is eigenlijk niet meer dan een slecht geschreven brief), weer vooral over Israëls misdaden en waren de nazivergelijkingen niet van de lucht. Waarom plaatst de Volkskrant in hemelsnaam een stuk als dit, met die walgelijke Goebbels-vergelijking, waarna men de lijnen opengooit voor al uw onderbuikgevoelens. Roept u maar, en geneer u vooral niet, en wees ook niet bang dat we uw reacties zullen wissen. Wij bieden een platform aan wat Jan Publiek te melden heeft. Oké, er zijn een paar reacties verwijderd, en men zegt zelf discussies over Israël-Palestina altijd goed te volgen en te moderaten omdat mensen daar wel eens uit de bocht vliegen, maar daar is niet veel van te zien.

Het was de - ik meen - vijfde discussie op de Volkskrant online binnen een paar weken over het Israëlisch-Palestijns conflict. In een paar dagen stonden er meer dan 300 reacties op. Een enkeling klaagt dat het Israëlisch-Palestijns conflict zo muurvast zit, en dit altijd uitdraait op het elkaar voor nazi en antisemiet uitmaken, voor beroepslobbyist en Joodse leugenaar. De Volkskrant zou een kleine bijdrage kunnen leveren aan het in constructievere banen leiden van dit debat, door genuanceerde stukken te plaatsen, door te waarschuwen dat wie het woord 'nazi' bezigt eruit vliegt en door op te roepen eens met wat originelere bijdrages te komen dan dat Israël op gestolen land is gesticht en dat jij toch ook niet blij bent als ik jouw huis kom opeisen omdat mijn heilige boek zegt dat het van mij is.

Misschien zouden discussies wel vooraf gemoderated moeten worden, met het dreigement dat als je hetzelfde zegt als tien mensen voor je, je reactie kan worden geweigerd, en gescheld sowieso taboe is. Elitair? Dat valt wel mee, maar er is natuurlijk niks mis mee als wat meer mensen met verstand van zaken zich in die discussies mengen en de schreeuwerds aftaaien naar de Telegraaf of Geen Stijl.

Hieronder enkele reacties die de Volkskrant door de beugel vond kunnen:

"Ik wil mijn opmerking nog wel een keer herhalen: Als je de zionisten hier aan het woord hoort, dan zou je bijna (censuur!) al het lelijks dat over joden gezegd wordt gaan geloven. Er is blijkbaar weinig veranderd sinds Judas Jezus voor 30 zilverlingen verkocht."
...
"Ik denk dat dit commentaar op de zionisten vrij gematigd is als je de rotzooi bekijkt die deze lobby over de critici van Israël uitstort."
...
"naar volkje, je zou bijna denken dat er niks is veranderd sinds Judas Jezus verried voor zilverlingen"
...
"Het punt is en blijft, dat de staat Israël is afgezakt in moreel gedrag naar dezelfde gedragingen als waar de sympathie voor haar oprichtingsgeschiedenis op is ontstaan en dat wordt vanuit een blinde waas van westerse zelfschaamte klakkeloos geaccepteerd. Vervelend dat mensen zo moeilijk door die schil heen kunnen prikken en geen methode onbetuigd laten om de tegenpartij in de racistische verdomhoek te trappen."

In een oude Volkskrant kwam ik de aankondiging van een nieuwe rubriek tegen, met als doelstelling "de wereld van blogs en 'andere' argumenten zichtbaar maken in de papieren krant". Dit deed men tot dan toe door elke week de berichten van een blogger van Volkskrantblog samen te vatten in de papieren krant, en door de rubriek 'op het web' waar verslag werd gedaan van allerlei discussies op het web, "met het oogmerk argumenten bij en visies op een actueel onderwerp te verzamelen die in de papieren krant niet zo snel aan bod zouden komen". Deze doelstelling wordt, aldus de Volkskrant, nu gecombineerd met een al langer gekoesterde wens: "de beste stukken op Forum, de dagelijkse opiniepagina, openstellen voor reacties die voor iedere sitebezoeker zichtbaar zijn - zoals die vorm van reageren al langer mogelijk is op het dagelijkse commentaar, op de brief van de dag, op een flink aantal columnisten en op speciale projecten." (7 april 2007)

Met andere woorden, toen is de ellende eigenlijk begonnen, hoewel men dus al eerder het reageren op het eigen commentaar en een aantal columnisten mogelijk had gemaakt. Uit de aankondiging van de nieuwe rubriek (waarin de online discussies n.a.v. zo'n artikel van Forum kort worden besproken), blijkt ook al dat men van plan was zich soepel op te stellen: "Hoewel op internet andere regels worden gesteld dan in de papieren krant - waar het stijl, woordgebruik, kortom goede smaak in het algemeen betreft - laat de redactie niet alles staan wat mensen plaatsen. 'Ik wordt kotsmisselijk van een aantal met name Marokkaanse reacties op dit forum' mag, maar er worden ook grenzen overschreven - en dat mag, gelet op het Volkskrantbanier waaronder de discussies worden gevoerd, niet. Terecht stelt een deelnemer dat het vooral belangrijk is dat het discours met plezier kan worden voortgezet."

Sorry, maar dat laatste is bij discussies over Israël-Palestina niet echt het geval. Joden worden uitgemaakt voor beroepsleugenaars, zij zouden teveel invloed hebben op de media, en zionisten zijn uiteraard nog erger (Joden die zich van Israël distantiëren en haar 'racistische praktijken' erkennen, mogen in Nederland blijven), en dienen 'hard aangepakt te worden en het land te worden uitgezet' etc. etc. Leuk discussiëren. Dit soort reacties kwamen meestal in reactie op de bijdrage van een Jood, iemand die waarschijnlijk een groot deel van zijn familie is kwijtgeraakt omdat de nazi's vonden dat de Joden teveel invloed hadden, niet loyaal waren en hard aangepakt moesten worden. Ik vroeg in een klacht waar voor de Volkskrant de grens ligt, waarop een medewerker van het moderatorsteam mij antwoordde dat als zou worden gesproken van 'deportaties' die grens zeker zou zijn overschreden. Bovenstaande reacties vielen, aldus de medewerker, binnen de vrijheid van meningsuiting en legitieme kritiek op Israël. Zoals gezegd zijn later enkele reacties verwijderd, maar de meeste van deze voorbeelden zijn blijven staan, of in andere woorden later herhaald en toen blijven staan.

Ook heb ik het donkerbruine vermoeden dat sommige reacties onder pseudoniem ('professor Neutenkouk') van ene Dirk Raat afkomstig zijn, die na eerdere klachten eindelijk een ban had gekregen vanwege zijn haatzaaierij en continue dreigementen aan het adres van de Joodse gemeenschap.

Ik vind de opmerking 'ik wordt kotsmisselijk van een aantal met name Marokkaanse reacties hier' eigenlijk ook al te ver gaan. Als iemand kotsmisselijk wordt, ga dan maar fijn kotsen en val mij daar niet mee lastig, zou ik zeggen. Dat is toch geen toon van respect? Hoe kun je in zo'n sfeer nou fatsoenlijk discussiëren? 'Ik wordt erg moe van...', 'ik krijg de kriebels van...' etc. zijn fatsoenlijke manieren om je irritatie uit te drukken. Bovenstaande reacties gericht aan Joden/zionisten (ook gewoon Joden hoor, de grote meerderheid van de Joden is immers van mening dat ook het Joodse volk nationale rechten heeft en dus recht op een staat), gaan nog een flinke stap verder, en roepen zeer onsmakelijke associaties en herinneringen op. Wat extra gevoeligheid voor dat verleden zou de krant niet misstaan. Ik heb begrip voor het standpunt dat men 'belang hecht aan een brede uitwisseling van argumenten, uit alle windsrichtingen van de samenleving' maar je mag wel elementaire fatsoenseisen stellen, anders schiet je je doel voorbij en verwordt een en ander tot een ordinaire scheldpartij waar de brutalo's en extremisten het laatste woord hebben en de rest is afgehaakt. Bovendien is niet ieders mening over ieder onderwerp even interessant, en de Dirk Raats en Van Wanings en HarmK's en An van den Burgs dragen inhoudelijk niet veel bij, behalve dat ze ons laten zien hoe dicht antizionisme en antisemitisme bij elkaar liggen en hoe bon-ton beide met een progressief jasje overgoten tegenwoordig weer zijn.

Ratna Pelle