Selectieve verontwaardiging over Netanjahoe en Lieberman

IMO Blog, 2009

Het ziet ernaar uit dat Israël binnenkort een nieuwe, rechtse regering krijgt onder Benjamin Netanjahoe, met Avigdor Lieberman als minister van buitenlandse zaken. Er zijn maar weinigen buiten Israël die dat een prettig vooruitzicht vinden, en verschillende politieke leiders van bijvoorbeeld de EU hebben laten doorschemeren zo hun zorgen te hebben wat betreft de voortgang van het vredesproces. Dat is op zichzelf niet zo vreemd, want Netanjahoe is geen voorstander van een tweestatenoplossing en het land voor vrede principe. Zowel Likoed als Yisrael Beiteinu zijn geen religieuze partijen die principieel tegen opgave van land zijn, maar hebben vooral totaal geen vertrouwen in het huidige Palestijnse leiderschap (en in de Palestijnen überhaupt) en hun vredeswil. Daarom kan een Palestijnse staat volgens hen geen echte soevereiniteit krijgen. Yisrael Beiteinu is erg anti-Arabisch en wil gebieden in Israël waar voornamelijk Arabieren wonen uitruilen voor de nederzettingenblokken. Dit is niet geheel onlogisch, want de etnische spanningen in Israël nemen toe en hoe groter de Arabische minderheid wordt, hoe meer zij ook rechten op politiek vlak gaat opeisen, zoals autonomie voor Arabische regio's, iets waar Israël faliekant op tegen is. De overgrote meerderheid van de Arabische bevolking wil echter, ondanks het feit dat velen met de Palestijnen sympathiseren en zich in de eerste plaats als Palestijn beschouwen, het Israëlische staatsburgerschap niet kwijt. Dat geldt overigens ook voor Palestijnen in Oost Jeruzalem, die een soort permanente verblijfsvergunning in Israël hebben (na de Zesdaagse Oorlog konden ze kiezen voor het Israëlische staatsburgerschap, maar de meesten weigerden dit principieel).


Uit een en ander blijkt wel dat Lieberman niet principieel tegen het opgeven van land is, en zelfs niet principieel tegen een Palestijnse staat. In hoeverre Lieberman bereid is zijn taal wat te matigen en zich diplomatieker uit te laten als minister van buitenlandse zaken, valt nog te bezien. Hij doet een beetje aan Geert Wilders denken, en die zie ik zijn taal ook nog niet matigen. Lieberman als minister van buitenlandse zaken is dan ook gefundenes fressen voor Israël bashers. Moesten ze het onder Tzipi Livni doen met citaten van minder prominente leden van de regering of de Knesset en een vergezochte en bewust verkeerde interpretatie van een uitspraak van haar over Israëlische Arabieren, teruggrijpen op citaten van haar voorgangers, of citaten verzinnen om aan te tonen dat Israël een racistische en fascistische staat is, nu zal er een constante aanvoer van verse citaten zijn waarmee Israël als het absolute kwaad kan worden afgeschilderd. Diverse media hebben daar al een voorschot op genomen, en zetten de nieuwe regering van Israël als een stelletje racistische ultranationalisten en Arabierenhaters neer ( zie ook: Lieberman and Hamas: Extremism, Fairness and Balance). De beelden van Yisrael Beiteinu aanhangers die 'dood aan de Arabieren' scandeerden, werden diverse keren op TV getoond, en Zembla stelde twee weken geleden onomwonden dat dit de mening is 'van de aanhangers van de partijen die de verkiezingen hebben gewonnen' - een flagrante leugen, want Kadima had de verkiezingen gewonnen, met Likoed als tweede. Yisrael Beiteinu heeft 15 zetels gehaald, wat nog geen tien procent van de stemmen betekent. Het Vlaams Belang, Le Pen en andere extreem rechtse partijen in Europese landen hebben hogere percentages kiezers aangetrokken, en volgens Maurice de Hond zou de PVV de op een na grootste partij worden als er nu verkiezingen werden gehouden.

In de berichtgeving over de ideeën van Likoed, Yisrael Beiteinu en Shas (dat zich eergisteren ook bij de coalitie heeft aangesloten) ontbreekt iedere nuance. Voor de duidelijkheid: ik ben van geen van drieën gecharmeerd, en ik maak mij zeker zorgen over de gevolgen voor het conflict en voor Israël zelf. De geschiedenis laat echter zien dat ook rechtse regeringen - onder druk - bereid zijn geweest tot compromissen, en daarbij het voordeel hebben dat concessies van hen wellicht makkelijker worden geaccepteerd dan van linkse partijen, die bij een deel van het publiek bekend staan als naïef en te toegeeflijk naar de Palestijnen.

Het is overigens opvallend dat toen Hamas de verkiezingen won en zelfs een absolute meerderheid haalde, veel commentaren mild gestemd waren, meenden dat Hamas zich wellicht zou matigen of dit al had gedaan door überhaupt deel te nemen aan de verkiezingen, en de oorzaak voor haar overwinning bovendien voor een groot deel bij Israël en het corrupte Fatah werd gelegd. Israël zou Fatah te weinig hebben geboden, zou de Palestijnen geen andere weg open laten dan het geweld, en zou met haar politiek van bezetting, vernedering en geweld de radikalisering onder Palestijnen in de hand werken. Dit alles nota bene nadat Israël zich nog geen half jaar tevoren uit de Gazastrook had teruggetrokken, de kassen aan de Palestijnen had overgedragen en er een akkoord was over opening van de grensovergangen, met Europese waarnemers en PA functionarissen aan de grens bij Egypte. Er werden toen geen beelden getoond van Hamas aanhangers die 'dood aan de Joden' scandeerden of dansten op straat na een geslaagde zelfmoordaanslag, hoewel die beelden zeker voorhanden waren. Over het extremistische en antisemitische handvest van Hamas werd gezwegen, evenals over opruiende en haatdragende uitspraken van Hamas leiders.

Meer dan de overweldigende winst van Hamas drie jaar geleden, is de voorzichtige winst van rechts in Israël (Kadima werd de grootste partij, en het zal Netanjahoe moeite kosten een rechts kabinet zonder Kadima of Labor samen te stellen) een gevolg van frustratie wat betreft het conflict. De terugtrekking uit Gaza werd beantwoord met raketbeschietingen en de ontvoering van een Israëlische soldaat. In Israëls ogen leiden concessies keer op keer tot meer Palestijns geweld: op de Oslo akkoorden en de onderhandelingen in Camp David, waar Israël vergaande vredesvoorstellen deed, volgde de Tweede Intifada, op de terugtrekking uit zuid-Libanon in 2000 volgde de ongekende opbouw van Hezbollah met duizenden raketten op Israël gericht, en uiteindelijk de Tweede Libanon Oorlog van 2006. Op de terugtrekking uit Gaza volgde een rakettenregen die nog dagelijks doorgaat en de machtsovername van Hamas in juni 2007. Zeker, op al deze concessies valt wel weer wat af te dingen, en ze waren ook niet louter uit liefde voor de Palestijnen of Libanezen gedaan, maar toch. De terugtrekking van het Israëlische leger maakte steeds de opbouw van een vijandelijk guerrillaleger en terroristische infrastructuur mogelijk, waarmee Israël vervolgens werd aangevallen. De Israëlische terugtrekkingen werden bovendien als overwinning van het 'heroïsche verzet' gevierd, en niet aan een bereidheid tot concessies, maar aan zwakte toegeschreven. Nasrallah heeft verklaard dat Israël zo zwak is als een spinneweb, dat door een beetje wind kan worden weggeblazen. Hamas heeft verklaard dat na Gaza Al Quds en Tel Aviv volgen. Hierover lijken Hamas en de kolonisten het roerend eens: het opgeven van nederzettingen is het begin van het einde van Israël.

De regering van Ehud Olmert had geen antwoord op de raketbeschietingen, zowel een bestand met Hamas en concessies aan Abbas als een stevige militaire operatie maakten er geen einde aan, en leidden hooguit tot een tijdelijke vermindering. Ik verwacht persoonlijk niet echt dat Netanjahoe een beter antwoord heeft, en ik geloof ook niet dat hij zodra zijn regering zit het leger de Gazastrook in stuurt. Het is echter wel begrijpelijk dat wanneer een centrum-links kabinet faalt op (onder andere) veiligheidsgebied, rechts de verkiezingen wint.

Niet alleen Hamas heeft Netanjahoe geholpen de verkiezingen te winnen, ook Abbas en zijn gematigde regering leverden hun bijdrage. Abbas hield tijdens het in Annapolis gestarte vredesproces zijn poot stijf wat betreft Oost-Jeruzalem (hij eiste de gehele oude stad), de vluchtelingen en de grenzen, en weigerde het principe van twee staten voor twee volken te accepteren. Volgens Abbas is Israël als Joodse staat een racistisch concept en moet zij een staat voor al haar burgers zijn. Ondertussen moet uiteraard iedere kolonist uit de toekomstige Palestijnse staat vertrekken, want daarin hebben Joden niks te zoeken. De erkenning van Israël door Abbas en zijn regering is puur en alleen op taktische gronden gebaseerd, niet op de erkenning dat de Joden als volk recht hebben op zelfbeschikking en een bijzondere band met Israël en Jeruzalem hebben. Abbas zei daarover in oktober 2006:

Host: "But maybe Hamas is right regarding the fact that it does not want to recognize Israel."

Abbas [snaps]: "Hamas is not required, Hamas is not required to recognize Israel... It is not required of Hamas, or of Fatah, or of the Popular Front to recognize Israel, all right?

"The PLO, in 1993, recognized Israel. As Israel recognized the PLO. Every person has the right to say 'I do not recognize,' okay? It's your right. It is the right of every organization. But the government which will be formed, and which will function opposite the Israelis on a daily basis... every hour and perhaps every second, there will be contact between Palestinian ministers and Israeli ministers. And I ask - how can this government, or these ministers, not recognize their counterparts, and then solve people's problems?" [Abbas then gives an example of $500 million in taxes intended for the Palestinians, but put on hold by Israelis. The Palestinian finance minister has to come to an agreement with the Israeli finance minister regarding the transfer of that money.] "So how can he make an agreement with him if he does not recognize him?"

"So I do not demand of Hamas nor any other [organizations] to recognize Israel. But from the government that works with Israelis in day to day life, yes."

En Mohammed Dahlan, belangrijk leider van Fatah, zei onlangs op de Palestijnse TV:

"There are many distortions that the Hamas movement tries to attribute to us [Fatah]. For instance, they always say that the Fatah movement wants Hamas to recognize Israel. This is a gross deception. And I want to say for the thousandth time, in my own name and in the name of all of my fellow members of the Fatah movement: We do not demand that the Hamas movement recognize Israel. On the contrary, we demand of the Hamas movement not to recognize Israel, because the Fatah movement does not recognize Israel, even today. [...] Therefore, no one can compete with us. We of the Fatah do not recognize Israel; we recognized [corrects himself] recognize that which the PLO recognized, but that does not obligate us as a Palestinian resistance faction."

It is not being demanded of Hamas that it recognize Israel. The government must deal with people's problems... The entire Palestinian economy is dependent on Israel. The government's role is to manage the day-to-day life of the Palestinian people. I cannot force my thinking and my position [non-recognition of Israel] on the government, and then [were I to do so] - should the Palestinian people pay the price for this position? No. I maintain the position of the Hamas and of the Fatah not to recognize Israel, but the government is required to offer medical treatment, to make education easier and take care of it. It must carry out reconstruction. Do you imagine that Gaza's reconstruction is possible under the shadow of this political bickering between us and the international community?

Kortom: de enige reden om Israël te erkennen is om internationaal erkend te worden, om geld te krijgen, om medewerking van Israël te verkrijgen, en niet omdat men Israël ook daadwerkelijk erkent. Eigenlijk is dit nauwelijks nieuws, maar het wil maar niet tot westerse media en regeringen doordringen. Hoge Fatah functionarissen en de officiële PA TV roepen geregeld op tot de bevrijding van heel het land met bloed en eer, en eren terroristen als Imad Mughniyeh, en Abbas zegt na een aanslag of doden door een raketaanval altijd alleen dat geweld niet zo handig is en de Palestijnen niet vooruit zal helpen - hij heeft er nooit morele problemen mee. Pas nog eerde de PA de 'helden' van een terroristische aanslag op een Israëlische bus 30 jaar geleden.

Juist vanwege deze houding, en vanwege het vasthouden aan het zogenaamde recht op terugkeer - iets dat op zichzelf al indruist tegen een tweestatenoplossing - stond Israël erop dat Abbas Israël als Joodse staat erkent. Het mocht echter niet baten, en westerse politici en journalisten namen het eerder Israël kwalijk dat het zo doordramde over die Joodse staat, dan dat ze het fundamentele probleem wilden zien. Net zoals ze nu wel wijzen op het gevaar van een rechtse regering in Israël die tegen een tweestatenoplossing is, en hun zorgen uiten over het toenemende racisme in Israël, maar indertijd niet zo'n probleem hadden met het pas echt racistische Hamas, dat in haar handvest heeft staan dat alle Joden gedood moeten worden voordat het Einde der Tijden kan aanbreken, en dat alle vredesconferenties en onderhandelingen tijdverspilling noemt, want alleen de gewapende strijd kan Palestina bevrijden.

Zoiets heet meten met twee maten of ook wel selectieve verontwaardiging, en dit kan zo ongestraft doorgaan omdat tegelijkertijd de mythe post heeft gevat dat er een almachtige zionistische lobby is die veel invloed heeft op politiek, media en de financiële wereld, en velen daarom denken dat de media en de politiek in het Westen juist erg pro-Israël zijn, en daardoor blind zijn voor het feit dat het juist omgekeerd is.

Ratna Pelle