Volwassen Israel maakt zijn eigen keuzes

IMO Blog, 2009

Hieronder een opiniestuk dat we vorige week hebben ingestuurd naar Dagblad Trouw, maar dat helaas niet werd geplaatst. Ank Muller van Kerk en Vrede reageerde op een lang artikel van emeritus hoogleraar psychiatrie Herman van Praag over Jodenhaat en Israël.

Ronduit bizar is dat wel een tweede ondermaatse reactie op Herman van Praag werd geplaatst, namelijk van Trouws oud-correspondente Tineke Bennema, die nota bene als 'historica' een absurde vertekening van de geschiedenis ten beste gaf. In slechts 514 woorden wist zij de volgende 8 historische blunders te maken:


De Volkerenbond had intussen een delingsplan voor Palestina opgesteld waarbij de joodse minderheid een groter stuk grond kreeg toegewezen dan de Arabische meerderheid. Om die reden verwierpen de Arabieren het plan. Direct na de machtsoverdracht in mei 1948 trokken Joodse troepen de kersverse grenzen over om meer grondgebied te veroveren dan hun was toebedeeld.

1. Het delingsplan was van de VN.
2. De joodse minderheid kreeg niet meer grond toegewezen, want er was geen hervestiging van de Arabische bewoners voorzien zoals in het eerdere plan van de Peelcommissie uit 1938. De Joden zouden het hen toegekende deel, dat overigens voor meer dan de helft uit woestijn bestond, moeten delen met een grote Arabische minderheid.
3. Dat was niet de reden dat de Arabieren het plan verwierpen, zij waren tegen elke Joodse autonomie, zoals blijkt uit hun eigen verklaringen en het feit dat zij ook het delingsplan van 1938 afwezen waarbij de Joden een veel kleiner deel (circa 15%) zouden krijgen.
4. Buitenlandse Arabische troepen waren al ver voor de machtsoverdracht geïnfiltreerd in het aan de Joden toegekende deel, en de Arabische landen waren degenen die Israël de oorlog hadden verklaard en de nieuwe staat een dag na de uitroeping aanvielen.

Van Praag stelt dat Israël niet expansionistisch is. De feiten: Israël stak sinds 1948 zes maal als eerste met leger en luchtmacht de grenzen van buurlanden over. Israël herbezette de autonome Palestijnse gebieden na de Oslo-akkoorden.

5 en 6. Opzettelijk relevante feiten weglaten is ook liegen: de Arabieren hebben ook na 1948 geen vrede maar alleen een wapenstilstand gesloten met Israël, bedreigden het veelvuldig en dreigden met oorlog, steunden aanvallen van gewapende Palestijnse groepen vanaf hun grondgebied op Israël of lieten na deze te stoppen, en begonnen met oorlogshandelingen zoals het afsluiten van de Straat van Tiran en het bestoken van kibboetsen vanaf de Golan met artillerievuur. Palestijnse strijders werden door het Egyptische leger getraind op bases in de Sinaï en door Syrië op de Golan.
Israël herbezette de autonome Palestijnse gebieden niet na de Oslo-akkoorden, toen heeft zij juist grote delen aan de Palestijnse Autoriteit overgedragen. De herbezetting was een antwoord op een ongekende reeks van bloedige zelfmoordaanslagen binnen Israël nadat de Palestijnen de vredesvoorstellen van Barak en Clinton in Camp David en Taba hadden afgewezen.

Dat veranderde na de Israëlische slachtpartijen in Sabra en Sjatilla.

7. Israël pleegde geen slachtpartijen in Sabra en Shatilla, dat waren Libanese christelijke milities van de Falangisten.

Het lapt alle VN-resoluties nu al meer dan 60 jaar aan zijn laars.

8. Israël, de Palestijnen en de Arabische landen hebben allen aan een reeks van VN-resoluties geen of slechts gedeeltelijk gehoor gegeven. Bovenstaande uitspraak is een kwaadwillende karikatuur.

Het blijft raadselachtig hoe 'historici' als Tineke Bennema, Thomas von der Dunk en Anton van Hooff zulke nonsens kunnen uitkramen en dit ook nog in gerenommeerde kranten geplaatst krijgen.

Ratna Pelle & Wouter Brassé

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Volwassen Israël maakt zijn eigen keuzes

Op het eerste gezicht lijkt Ank Mullers betoog (Podium, 7 april) verstandig en genuanceerd, maar het bevat verschillende clichés en valkuilen. "Eindelijk komt nu het besef dat hij gewoon mens is, onze gelijke, goed en kwaad", zegt ze over de Jood. Was het maar waar. Joden worden nog steeds niet als normale mensen behandeld en hun staat niet als een gewoon land. Geen conflict roept zoveel emotie op als het Israëlisch-Palestijnse, en over geen land worden zoveel onjuistheden beweerd als over Israël. Geen land ook wordt zo veelvuldig met de nazi's vergeleken en tegen geen land wordt zoveel gedemonstreerd en geageerd. Ondertussen blijkt uit verschillende onderzoeken een toename van het aantal antisemitische incidenten en van antisemitische ideeën in Europa. Antisemitisme is nooit afwezig geweest, en de Jood is na de oorlog niet geromantiseerd zoals Muller stelt, maar het antisemitisme is hooguit tijdelijk onderdrukt.

Niet alle kritiek op Israël is Jodenhaat, maar sommige is dat wel degelijk. Onderzoek toont een duidelijke correlatie aan tussen beide, maar ook in de praktijk blijkt dit: op anti-Israël demonstraties worden vaak ook antisemitische leuzen gescandeerd en op spandoeken meegedragen, en op discussies op internet over Israël zijn veelvuldig antisemitische tirades te vinden. Dat gaat van twijfelachtige kritiek op de vermeende macht en duistere praktijken van de Zionistische lobby, de te grote macht van Joden bij de Volkskrant tot dreigementen aan Joden die zich niet onmiddellijk en publiekelijk tegen de staat Israël uitspreken. Het debat over Israël is behoorlijk uit de hand gelopen sinds de tweede intifada, en kritiek op Israël gaat vaak naadloos over in anti-Joodse uitingen. Dat is misschien ook niet zo vreemd, want Israël is de Joodse staat: land en volk zijn verbonden, al staat lang niet iedere Jood kritiekloos achter Israël.

Muller vervalt in algemeenheden waar zij schrijft dat ieder mens 'de ander' kan gaan haten en politieke leiders dat uitbuiten in tijden van onzekerheid. Ze scheert Geert Wilders, Hutu-politici in Rwanda en de nazi leiders over een kam. Ze vliegt helemaal uit de bocht waar ze een parallel ziet tussen de vredesactivisten in Israël en de mensen die tijdens de oorlog in het verzet zaten, en tussen de mensen die in beide gevallen 'wegkeken'. Daarmee is iedereen die Israëls (vermeende) wandaden tegen de Palestijnen goedkeurt of begrijpelijk acht dus te vergelijken met wie tijdens de oorlog bij de vernietiging van de Joden wegkeek. Dit is onhoudbaar en op zijn best zeer naïef: niet iedere vorm van discriminatie of onrecht is in wezen gelijk of even erg, en niet ieder onrecht is een voorbode voor een nieuwe holocaust.

Israëls 'onrecht' tegen de Palestijnen is het gevolg van een conflict waarvan de Palestijnen deel uitmaken, niet alleen als slachtoffer maar ook als dader. Zij hebben verschillende vredesvoorstellen afgewezen en telkens weer de weg van het 'gewapende verzet' bewandeld, vaak tegen de burgerbevolking van Israël gericht. Je hoeft geen nazi-ideologie te hebben of diep getraumatiseerd te zijn om de bescherming van je eigen volk boven de bewegingsvrijheid en het welzijn van je tegenstanders te stellen. Israël handelt wat dat betreft niet altijd even fraai, maar wel behoorlijk rationeel.
Muller haalt ook het cliché uit de kast dat de Palestijnen boeten voor onze zonden. Ze verklaart Israëls gedrag uit een irreële angst vanwege de Shoah, een angst waar de Palestijnen al 60 jaar het slachtoffer van zouden zijn. Ook hier weer worden de Palestijnen als passieve en hulpeloze wezens voorgesteld, niet als actoren in een conflict. Dit is niet alleen onjuist, ze doet hen daarmee ook onrecht en ontkent de mogelijkheden die zij zelf hebben om hun situatie te verbeteren en de spiraal van geweld te doorbreken.

"Kinderen worden groot", zegt Muller over Israël, "en volwassenen moeten zich verantwoorden voor hun daden. Als Israël als volwassen staat bejegend wil worden, heeft het zich te houden aan het internationale recht." Dit is nogal aanmatigend, en helaas typerend voor hoe er in Nederland en Europa vaak wordt geoordeeld over Israël. Het wordt tijd dat wij Israël als een volwassen en gelijkwaardig land beschouwen, dat zijn eigen keuzes maakt en niet altijd doet wat wij willen. Het heeft een onafhankelijk rechtssysteem dat beter werkt dan dat van de meeste andere landen in de regio, en dat prima in staat is zelf onderzoek te doen naar vermeende oorlogsmisdaden.

Het internationale recht is op veel punten ambivalent en omstreden, en de Verenigde Naties kunnen amper als objectieve scheidsrechter gezien worden. Het is vanuit onze veiligheid makkelijk oordelen dat omstandigheden nooit een reden mogen zijn om je niet aan het internationale recht te houden. Tegenover vijanden die uit zijn op het maken van zoveel mogelijk burgerslachtoffers en daarbij de eigen bevolking als menselijk schild gebruiken, plaatst je dat soms in onmogelijke situaties. De NAVO heeft in verschillende missies behoorlijk wat missers begaan en onnodig burgerslachtoffers gemaakt, en dat was in oorlogen ver van ons huis. Hoe zou Nederland reageren als er elke dag raketten op haar grondgebied werden afgevuurd, en er elke dag de dreiging van een aanslag is?

Ank Muller gaat in haar artikel Israëls dilemma's uit de weg en houdt het bij clichés en algemeenheden.

Ratna Pelle