Geert Wilders en de Joden

IMO Blog, 2009

Een paar blog ideeën en concepten zijn na de vakantie even blijven liggen, omdat ik druk was met een paar andere zaken en in dit geval misschien ook wel omdat ik het lastig vind om over mensen te schrijven die ik ken. Bekende Nederlanders afkraken die anti-Israël zijn en geen gelegenheid onbenut laten om Israël zwart te maken, is één ding, over mensen die je kent en die toevallig eens een keertje in de krant komen een genuanceerd verhaal schrijven, is heel wat anders. De kans dat hun verhaal anders in de media wordt weergegeven dan zij hadden gewild is bovendien een stuk groter dan bij ervaren media persoonlijkheden. Maar hier gaat-ie dan.


Bij terugkomst van vakantie trof ik een mailtje aan van Nathan Bouscher, een aardige en welbespraakte jongeman die destijds bij het CiJO actief was en waarmee ik op een GroenLinks festival waar Dries van Agt als eregast was uitgenodigd, heb gefolderd om een hoogstnoodzakelijk tegengeluid te laten horen. Nathan stemde toen VVD, wat ik als GroenLinks lid erg rechts vond. De VVD was de partij die vindt dat de natuur en de fiets maar moeten wijken voor de auto, dat mensen vooral niet teveel belasting moeten betalen, voor wie subsidie een vies woord is en de belangen van het bedrijfsleven en de economie altijd voor die van de sociaal-zwakkeren of natuur en milieu gaan. Ik vind het nog steeds een onsympathieke partij, al zie ik de zaken wat minder zwart-wit. Maar nu is hij blijkbaar overgelopen naar Wilders, en die is nog een stuk onsympathieker. Qua milieu en sociaal beleid verschillen ze denk ik niet zoveel, maar de VVD is een nette partij die doorgaans geen volkomen idiote en onmogelijke voorstellen doet, de grondwet niet wil veranderen omdat die te pro-islamitisch zou zijn, andere politici niet voor knettergek uitmaakt en geen bevolkingsgroepen wegzet als criminelen.

Nathan legt, met zijn broer Eli samen, in een interview in De Pers (zie hieronder) uit waarom hij nu op Wilders stemt. Het interview is, afgezien van de wat suggestieve subkop 'Jonge joodse Nederlanders kiezen PVV', naar mijn idee redelijk fair. Wat me er vooral in trof is dat Nathan (nog steeds) een stuk genuanceerder denkt dan Wilders, iets waar de interviewers ook oog voor hadden:

Nathan: ‘De islam heeft een proces van Verlichting nodig.’
Eli: ‘Ik ben heel sceptisch of het wel opgelost kan worden. Ik zie maar één islam.’
Nathan: ‘Ho, ho, daar ben ik het niet mee eens.’
Eli: ‘Er is maar één radicale islam.’
Nathan: ‘De verandering moet van binnenuit komen. Ik ben licht optimistisch dat die er wel komt. Maar het is misschien meer hoop dan realiteit.’

Het klopt niet dat er maar één radikale islam is, zoals blijkt uit de strijd tussen shi'ieten en soennieten, die beide radikale varianten kennen. Er zijn heel fundamentalistische moslims die wel principieel tegen geweld zijn en anderen die de Jihad als een heilige plicht zien, en er zijn waarschijnlijk nog veel meer stromingen, radikale en minder radikale. Gisteren las ik in de krant dat Hamas met een radikale splintergroep strijd leverde, met tientallen doden tot gevolg. Voor ons lijkt het allemaal een pot nat, maar er zijn, ook binnen zeer radikale ideologieën, veel varianten die elkaar vaak op leven en dood bestrijden.

Ik ben het met Nathan eens dat de verandering binnen (delen van) de islam van binnenuit moeten komen. Ik denk dat vooral ook de gematigde meerderheid, de mensen die de passages in de Koran over Joden en ongelovigen niet zo letterlijk nemen, die geen tegenstelling zien tussen de Nederlandse wet en hun geloof, die een hoofddoek combineren met moderne ideeën over man en vrouw, zich meer moeten uitspreken tegen de radikale minderheid. Dit gebeurt soms gelukkig ook wel, zoals toen Wilders' film vorig jaar uitkwam en de belangrijkste islamitische organisaties gelaten reageerden. Maar het gebeurt ook vaak niet, zoals wanneer jonge moslims in hun verontwaardiging over de Gaza Oorlog de grens met antisemitisme overschreden. Moslimleiders hadden toen wel wat duidelijker mogen stellen dat wat je ook van de Gaza Oorlog en Israël moge denken, je daar Joden nooit op mag aankijken, laat staan bedreigen of uitschelden. En nog beter zou het zijn als vanuit de moslimgemeenschap ook eens een ander geluid wat betreft Israël te horen zou zijn, zoals sommige prominente Joden het juist voor de Palestijnen opnemen. Dat is echter vrees ik vooralsnog ijdele hoop. Echter, de manier waarop Wilders moslims, alle moslims, wegzet zal niet bijdragen aan meer zelfkritiek en reflectie, maar werkt radikalisering juist in de hand.

Een van de zaken die Wilders (mogelijk) aantrekkelijk maakt voor Joden is het feit dat de andere partijen weinig aandacht hebben voor het weer groeiende antisemitisme. Tijdens de Gaza Oorlog zijn er verschillende incidenten geweest van bedreigingen en vernielingen, en op internet wemelt het van de nazi vergelijkingen en Holocaust ontkenningen en verhalen over de oppermachtige Joodse lobby. Daar hoor je de politiek echter maar zelden over, en ook de media besteden er weinig aandacht aan. Uit het interview:

Een tijdje terug was Eli op een bijeenkomst in de Haagse Hogeschool. De zaal zat vol met jonge moslims. Op een gegeven moment ging het over de vraag hoeveel joden er in de wereld zijn. Ongeveer 15 miljoen. ‘Dat zijn er 15 miljoen te veel’, zei iemand. Een groot deel van de zaal begon de lachen en te applaudisseren. En niemand, niemand die er iets van zei.

Ik heb wel meer van dat soort verhalen gehoord, en heb soms moeite om het te geloven. Dit soort dingen komt zelden in de krant, en Joden praten er in het openbaar niet graag over, stellen zich niet graag als slachtoffer op. Iemand vertelde me laatst dat hij geen ingezonden brieven meer naar de krant stuurt. Hij heeft een duidelijk herkenbare Joodse achternaam en woont in een dorp. Er was al eens brandend papier door de brievenbus gegooid en 'ik heb ook kinderen'. Ik stelde voor om de brieven op naam van zijn vrouw in te sturen of de krant over de zaak in te lichten. 'Ze zullen dan zeker wel begrijpen en accepteren dat je anoniem in de krant wilt, en bovendien vind ik dat de krant zoiets ook wel mag weten', zei ik, vertrouwend op de redelijkheid van de mens. Maar hij deelde dat vertrouwen niet, en ik had het idee dat hij het er verder ook niet over wou hebben. Dergelijke zaken naar buiten brengen, stennis maken, de politie inlichten, kortom: onrecht de eigen groep aangedaan aan de kaak stellen en een oplossing eisen, dat is niet erg Joods. En juist kritiek op die houding, de houding van 'zich koest houden, aanpassen en problemen zelf oplossen' brengt, aldus het interview, jonge Joden bij Wilders. Volgens Nathan en zijn broer is er veel woede in de Joodse gemeenschap, maar de oude garde wil niet dat daarover wordt gepraat. Die woede vind ik wel begrijpelijk, en kritiek op de houding van alles binnenskamers houden ook. Maar Wilders maakt de zaak alleen maar erger. Hij neemt het voor Joden en Israël op, maar vanwege zijn extreme, domme en haatzaaiende uitspraken over moslims werkt dat vaak als een boemerang. Ik ben het met Nathan eens dat antisemitisme en islamofobie niet hetzelfde zijn, maar groepen mensen zo wegzetten en beledigen is nooit goed. Het werkt extremisme in de hand.

Het volgende commentaar van de interviewer komt nogal suggestief over:

De joodse PVV-stemmers zijn minder bekend. Maar ze zijn er wel. Cijfers zijn er niet, maar de Bouschers zijn niet de enige. Maar weinig Nederlanders durven zich openlijk in de media uit te spreken voor de PVV. Toeval of niet, onder hen zijn opvallend veel joden.

Als er geen cijfers zijn, speculeren ze dus maar wat. Wilders staat in de peilingen meen ik op zo'n 25 zetels, dus is het niet vreemd dat daar ook wat Joden bijzitten. Het ligt enerzijds misschien voor de hand dat Joden gemiddeld vaker met Wilders sympathiseren omdat hij het voor ze opneemt, maar daar staan andere zaken tegenover, zoals een sterke liberale traditie, het feit dat (zoals het artikel ook aangeeft) bijna alle Joodse leiders en rabbijnen zich tegen Wilders hebben uitgesproken, en de sterke gewoonte om de eigen problemen zelf op te lossen zonder ergens stennis om te maken of anderen ermee lastig te vallen. In de VS stemt zo'n driekwart van de Joden op de democraten, ondanks de meer onvoorwaardelijke steun van de meeste republikeinse presidenten voor Israël. Het zou mij niet verbazen als ook in Nederland de Joodse gemeenschap gemiddeld progressiever stemt. Maar zonder cijfers is dit allemaal slechts speculatie.

Ratna Pelle

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

Wilders: Jonge joodse Nederlanders kiezen PVV
Moslims de nieuwe joden? Kom nou!

Door: Dirk Jacob Nieuwboer, De Pers
Gepubliceerd: donderdag 30 juli 2009 23:44
Update: vrijdag 31 juli 2009 07:06

Prominente joden als Job Cohen, Harry de Winter en rabbijn Soetendorp zijn felle tegenstanders van Geert Wilders. De joodse PVV-stemmers zijn minder bekend. Maar ze zijn er wel. ‘De joodse elite wil niet dat er gepraat wordt over de woede onder de joden.’

Als Wilders hetzelfde over joden zou zeggen als over moslims, was hij al lang afgeserveerd en veroordeeld. Ja, Nathan en Eli Bouscher kennen die vergelijking al te goed. Vorig voorjaar plaatste tv-producent Harry de Winter nog een advertentie van die strekking op de voorpagina van de Volkskrant.

Nathan: ‘Vul het maar in. Dan zou Wilders zeggen: joden die zich misdragen met een dubbele nationaliteit moeten het land uit. Nou, ik voel me niet echt op m’n pik getrapt, hoor.’

Eli: ‘Sterker nog, ik ben het ermee eens.’

Nathan: ‘De Torah moet worden verboden. Ik doe er lacherig over. Zegt een politicus dat? Echt waar? Oh, prima. Staan er gewelddadige teksten in de Torah? Ja, dat klopt. Dan zou ik het er mee eens zijn als iemand zou zeggen dat joden daar afstand van moeten nemen. Ik doe daar helemaal niet zo angstig over. Vul het woordje jood maar overal in.’

Eli: ‘Kom maar op.’

Nathan: ‘De grap is: ik doe dat eigenlijk ook altijd. Want ik ben nou eenmaal een jood. Stel nou dat ik in die positie zou staan? Nou, ik zou me er niet over opwinden.’

Eli: ‘Weet je waar ik respect voor zou hebben? Als Harry de Winter eens met een keppeltje op een mooie wandeling door de stad zou maken. Ik wil wel een mooie route voor hem uitstippelen. Dan mag hij nog een keer zo’n advertentie plaatsen.’

Nathan (25) is rechtenstudent, Eli (23) verdient zijn geld met zijn internetbedrijf. Ze zijn goedgebekt, uitstekend geïnformeerd en politiek zeer geïnteresseerd. De broers zijn het voorbeeld van de verbreding van de PVV-achterban. Niet langer stemmen vooral laagopgeleiden uit de oude volkswijken PVV, maar ook hoogopgeleiden met een goeie baan die in wijken wonen waar ze amper allochtonen zien.
Maar de Bouschers zijn ook joods. Hun keus voor Wilders ligt gevoelig, zeker ook in de joodse gemeenschap.
Veel prominente joden keren zich al jaren tegen de PVV. De rabbijnen Evers en Soetendorp, Job Cohen, Ed van Thijn, Harry de Winter, Hanneke Groenteman. Linkse en rechtse joden, liberaal, orthodox en seculier, Israël-fans of Israël-critici. Eén in hun afkeer van Wilders.
De joodse PVV-stemmers zijn minder bekend. Maar ze zijn er wel. Cijfers zijn er niet, maar de Bouschers zijn niet de enige. Maar weinig Nederlanders durven zich openlijk in de media uit te spreken voor de PVV. Toeval of niet, onder hen zijn opvallend veel joden.


Eli: ‘Nee, ik heb niet getwijfeld of ik ervoor uit zou komen dat ik op Wilders stem. Geen moment. Het is erop of eronder. Of je komt op voor onze belangen. Of je moet voor de rest van je leven stil zijn.’

Nathan: ‘Ik zeg het ook gewoon tegen moslims. Ik ken er genoeg die me begrijpen, die hebben zelf ook last van moslims die alles precies volgens het boekje van de Koran willen doen.’

Ze hebben besloten zich niks meer wijs te laten maken. Nathan stemde niet op Pim Fortuyn. Hij liet zich beïnvloeden door de kritiek op de vermoorde politicus. ‘Dat heb ik mezelf later verweten. Nu gebeurt me dat niet meer. Ik informeer mezelf en maak mijn eigen keuze. Ik heb gewoon schijt aan wat ze ervan vinden.’
Dat wil niet zeggen dat ze er niet over hebben nagedacht. Veel over nagedacht zelfs. Ze moeten wel. Ze stemmen op de PVV en komen er nog openlijk voor uit ook. Dan krijg je kritiek. Ook van andere joden. ‘Nathan, Eli, moet dat nou? Je vertegenwoordigt ook mij, hoor.’

De vergelijking met de jaren dertig wordt ze vaak voor de voeten geworpen. ‘Antisemitisme en moslimhaat zijn loten van één stam, beide vormen van onversneden racisme’, zei Ed van Thijn een paar jaar geleden. Zijn moslims de nieuwe joden? Ze hebben zich de vraag gesteld.

Eli: ‘Het is de wereld op zijn kop. Wij hebben er niet om gevraagd om bedreigd te worden door moslims. Het is een schande dat je zestig jaar na de Tweede Wereldoorlog beledigd wordt als je met een keppeltje door de stad fietst, dat graven van joden worden vernield en auto’s met hakenkruizen worden bekrast. Als een politicus zich daartegen uitspreekt, dan maakt dat wat los.’

Nathan: ‘Je denkt er over na, maar tegelijk zie je zo’n grote bedreiging. Wie had gedacht dat joden zich weer onveilig zouden voelen?’

Eli: ‘Juist omdat ik jood ben, twijfel ik nog wel eens over Wilders. Anders zou zo’n Koranverbod me bijvoorbeeld geen drol geïnteresseerd hebben. Nu wel. Natuurlijk vind ik dat je voor andere bevolkingsgroepen op moet komen. Maar als er binnen die andere groep zoveel mensen zijn die joden haten...’

Het gaat ze vooral om Nederland. Ze zijn net zo joods als ze Nederlands zijn. En ze maken zich zorgen over de islamisering hier. Dat Wilders ook nog erg pro-Israël is, is mooi meegenomen. Als het over het Midden-Oosten gaat weet de PVV-leider volgens de Bouschers waarover hij praat. En dat is knap voor een politicus, vinden ze. Want politici hebben ze niet zo heel hoog zitten.

Nathan werd via via al eens gepolst of hij actief zou willen worden voor de PVV. Hij is er nog niet uit of hij dat wel zou willen. Dat Wilders’ partij geen leden heeft, maakt hem niet uit. De tijd van de oude ledenpartijen is voorbij. Maar hij heeft zelf ook zo zijn politieke opvattingen. En misschien is hij toch wel liberaler dan de PVV-leider.
Neem dat Koranverbod. De Bouschers zouden het zelf niet voorstellen. Vrijheid, blijheid. Je moet de Koran juist gratis verspreiden, zodat iedereen kan lezen wat erin staat. Hooligans door de knieën schieten? Niet hun stijl. Al is het wel raar dat hooligans feest vieren op het veld en agenten in het ziekenhuis belanden.

Eli: ‘Wie wil je liever in het ziekenhuis? Dan kies ik voor de hooligans.’

Nathan: ‘Wilders neemt het een stapje te ver. Wat hij zegt kan hij beter als columnist zeggen, maar ik vergeef het hem. Er worden in de politiek zoveel domme opmerkingen gemaakt.’

Op de Deense televisie gaf Wilders laatst een waarschuwing aan moslims die in Europa leven. ‘Als jullie de rode lijn overgaan en misdaden plegen, gaan denken en handelen als de jihad en de sharia, dan zullen we jullie dezelfde dag onze landen uitzetten.’ Het zou om ‘miljoenen, tientallen miljoenen’ moslims gaan. De associatie met de deportatie van joden door nazi’s was gauw gemaakt.

Eli: ‘Ik neem dat ten eerste niet heel erg serieus.’

Nathan: ‘Maar Europa zou beter af zijn zonder. Aantallen bepalen gewoon de islamisering. Het aantal moslims groeit ieder jaar. Gezinnen met acht, negen kinderen. En de autochtone bevolking krimpt.’

Eli: ‘Je hoeft geen wiskundige te zijn om te zien dat hoe meer islam je in een land hebt, hoe minder vrijheden je hebt. Wilders wil dat de moslims weggaan die tegen de democratie zijn. Man, je bent het Nederlands staatsburgerschap toch niet waardig als je tegen de democratie bent. Waar zijn we in godsnaam mee bezig? Om te beginnen moet het vak moderniteit verplicht worden op islamitische scholen.’

Nathan: ‘De islam heeft een proces van Verlichting nodig.’

Eli: ‘Ik ben heel sceptisch of het wel opgelost kan worden. Ik zie maar één islam.’

Nathan: ‘Ho, ho, daar ben ik het niet mee eens.’

Eli: ‘Er is maar één radicale islam.’

Nathan: ‘De verandering moet van binnenuit komen. Ik ben licht optimistisch dat die er wel komt. Maar het is misschien meer hoop dan realiteit.’

Een tijdje terug was Eli op een bijeenkomst in de Haagse Hogeschool. De zaal zat vol met jonge moslims. Op een gegeven moment ging het over de vraag hoeveel joden er in de wereld zijn. Ongeveer 15 miljoen. ‘Dat zijn er 15 miljoen te veel’, zei iemand. Een groot deel van de zaal begon de lachen en te applaudisseren. En niemand, niemand die er iets van zei.

In andere landen stellen joodse organisaties zich veel harder op. In Frankrijk bijvoorbeeld, waar veel Sefardische joden wonen, die uit moslimlanden zijn geëmigreerd. Die hebben als minderheden in een islamitische omgeving geleefd, die weten hoe het is.
In Nederland houden de meeste joden zich liever stil. Het is, denken de Bouschers, ook een generatieverschil. De kleine joodse gemeenschap is gewend zich koest te houden, zich aan te passen en problemen zelf op te lossen. Oudere joden bekritiseren hun keus voor Wilders. Ze vinden dat hij moslims te veel in een hoek zet, zijn tegen zijn harde toon.

Eli: ‘Maar ze begrijpen ons ook wel weer. Ze zien de bedreiging wel, maar praten er alleen over in kleine kring.’

Nathan: ‘Het is vooral de joodse elite die zich echt keert tegen Wilders. Die zitten allemaal in de gevestigde partijen. En vooral in de PvdA. Maar dat verandert. Jongeren zijn uitgesprokener, assertiever. Voor of tegen Wilders. Veel van onze vrienden en kennissen stemmen PVV of D66.’

Eli: ‘Niet meer op de PvdA. Dat is over. Als jood draag je sowieso een bepaalde onzekerheid met je mee. Joodse scholen worden beveiligd. Synagoges. Daar groei je in op. Je hebt altijd al een soort bewustzijn. Wij worden overal als eerste aangevallen. Zelf draag ik zelden een keppeltje, maar vrienden die dat wel doen worden uitgescholden. Die gezichten van Noord-Afrikanen die dan naar je kijken, vreselijk. En dan heeft Cohen het over de boel bij elkaar houden.’

Nathan: ‘Ze willen niet dat er wordt gepraat over de woede en de boosheid in de joodse gemeenschap.’

Eli: ‘Onderbuikgevoelens zeggen ze dan. Alsof de elite die zelf niet heeft. Trouwens, onderbuikgevoelens zijn heel goed, een dierlijk instinct om aan te voelen dat iets niet deugt. Wilders zou moslims in een hoek zetten. Ach, het is maar hoe je het bekijkt.’

Nathan: ‘Het is zo makkelijk om iemand die wat harder is meteen neer te zetten als extreem-rechts.’

Eli: ‘Echt, ik ben het spuugzat om constant maar moslims in de slachtofferrol te zien. Terwijl het juist joden en homo’s zijn die bedreigd worden. Maar het maakt me ook niet meer uit wat anderen doen. Ik kom gewoon op voor mezelf.'

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =