Israel en de (on)balans van 2009

IMO Blog, 2009

De zo gehoopte kentering in de berichtgeving over Israël en het conflict is er niet gekomen in 2009, om van een oplossing van dat conflict zelf nog maar te zwijgen. Dat laatste bleek overigens dichterbij dan gedacht, toen Olmert Abbas een serieus vredesaanbod deed, maar dat valt officieel onder 2008.
2009 Werd ruw ingeluid door de bombardementen en Israëlische acties in de Gazastrook tegen Hamas, die 1200-1400 doden tot gevolg had, en een ongekend negatieve en gekleurde berichtgeving, woedende demonstraties wereldwijd, een uitbarsting van antisemitische incidenten en veroordelingen door vele regeringsleiders en gremia. Nederland hoorde bij de minderheid die weigerde Israël te veroordelen voor 'disproportioneel geweld', en hield het bij een oproep tot een staakt het vuren. Hierom werd de regering overigens hard aangevallen door de oppositie.


Alom werd ook bericht dat Israël, ondanks al haar vermeende oorlogsmisdaden, haar doelen niet had bereikt: er bleven raketten vallen en Hamas zou sterker zijn dan ooit. Daarop valt wel wat af te dingen. De situatie voor de inwoners van Sderot en omgeving verbeterde wel degelijk na de Gaza Oorlog. Zij hebben in jaren niet zoveel rust gehad, kinderen spelen weer buiten, ouders maken zich niet meer iedere seconde van de dag zorgen waar hun kinderen zijn en of ze wel dicht genoeg bij een schuilkelder zijn, en winkels verkopen weer wat beter. Er komen zelf, voorzichtig aan, weer nieuwe mensen in Sderot wonen, nadat er jarenlang slechts mensen wegtrokken. Dit werd echter volledig genegeerd in de berichtgeving na de Gaza Oorlog, die zich beperkte tot de kritiek uit het Goldstone rapport en van andere (mensenrechten)organisaties zoals Amnesty International en Human Rights Watch. Zowel de commissie Goldstone als deze organisaties baseerden zich bijna uitsluitend op Palestijnse bronnen en ooggetuigen, terwijl bewijzen van Israëls kant volledig werden genegeerd. Zie bijvoorbeeld deze uitvoerige reactie van mij en Wouter op het rapport van Amnesty International en mijn commentaar op het Goldstone rapport.
Ook dit werd nergens gemeld, en zoals ook tijdens en voor de Gaza Oorlog al bleek, lijken Sderot en omgeving niet te bestaan voor westerse media.

De situatie in Gaza is nog steeds slecht, al is dreigt er geen hongersnood en is het ook geen 'getto van Warschau', zoals antizionisten graag beweren. Zie hier een paar foto's van winkels en markten in Gaza. De hoeveelheid humanitaire hulp die Israël binnenlaat is het afgelopen jaar enorm gestegen, maar bouwmaterialen komen nog steeds moeilijk binnen, vanwege het gevaar dat zij worden gebruikt voor het maken van wapens of het bouwen van tunnels en bunkers. Zolang Hamas in Gaza aan de macht is en de bevrijding van geheel Palestina middels de gewapende strijd blijft voorstaan, kan Israël zulk materiaal niet onbeperkt binnenlaten.

Zoals altijd ontbrak in 2009 het positieve nieuws nagenoeg compleet. Nee, niet in het echt, alleen in de kranten en de TV journaals. Terwijl niemand het mag weten gaat het op de Westelijke Jordaanoever stiekem steeds beter, de Palestijnen hebben veel meer bewegingsvrijheid en de economie bloeit op. Sommige hosanna verhalen hierover vanuit de pro-Israël hoek zijn wellicht wat zwaar aangezet en politiek gemotiveerd, maar het stilzwijgen hierover, na jarenlange berichtgeving over hoe erg het allemaal was en hoe lang je erover deed om een afstand van 20 km af te leggen, lijkt me evenzeer politiek gemotiveerd. Wanneer alle ellende van Palestijnen op de Westoever aan Israël ligt, ligt het voor de hand de successen aldaar eveneens, op zijn minst gedeeltelijk, aan Israël toe te schrijven, en dat past niet in de huidige trend.

Kranten
Ik zelf heb, vooral in de eerste helft van 2009, veel tijd besteed aan mijn onderzoek naar de berichtgeving van NRC Handelsblad. Ik had gehoopt met dit onderzoek, waaruit bleek dat NRC behoorlijk eenzijdig en gekleurd is in haar berichtgeving, een discussie aan te kunnen zwengelen over de berichtgeving over het Israëlisch-Palestijns conflict en het ietwat bizarre feit dat veel mensen denken dat de media (nog steeds) meer aandacht hebben voor Israëls kant (zoals o.a. Joris Luyendijk beweert), terwijl men intussen behoorlijk naar de andere kant is doorgeslagen. Ik had natuurlijk ook de discussie willen aangaan met de NRC zelf, in de hoop dat, al is men het met de meeste zaken natuurlijk niet eens, men er toch over zou nadenken en de berichtgeving wellicht iets bijstellen. De NRC heeft echter in het geheel niet gereageerd, ondanks het feit dat ze bijna een maand de tijd kregen om te reageren voordat het werd gepubliceerd. Het is een treffend voorbeeld van de arrogantie van de macht, en ook van journalisten.

Want dat wil ik hier dan ook nog wel even kwijt: ik vind het zelf eigenlijk ronduit onbeschoft dat je vaak geen enkele reactie krijgt wanneer je een goed verzorgd stuk naar een krant stuurt. Ik begrijp dat men streng moet selecteren, maar bij afwijzing even een net bedankbriefje (liefst niet standaard en niet pas na twee weken) vind ik wel op zijn plaats. Je steekt per slot van rekening best veel tijd in zo'n stuk, en voor de krant is het erg handig, al die gratis kopij waar ze uit kunnen kiezen. Ze controleren de macht maar blijken het niet erg op prijs te stellen wanneer zijzelf ook kritisch worden bejegend.

Gelukkig wordt internet steeds belangrijker, is de reactie van sommigen hierop. Dat klopt, maar als je dan al die comments ziet op artikelen over Israël, dan verlang je haast terug naar de strenge brievenredacties. Zelfs op de websites van gerenommeerde kranten als de Volkskrant, Trouw en NRC waren in 2009 weer de grootste bagger, de grofste leugens en de meest vileine aantijgingen tegen Israël te lezen, werd Israël geregeld in nazi-termen beschreven, en was het antisemitisme niet van de lucht. Daarbij worden zowel Trouw als NRC vooraf gemodereerd. Wat die moderators daar de hele dag doen, vraag je je af. Als ik een wens mag doen: ik hoop dat men in 2010 wat strenger wordt, en wellicht kan iemand een keurmerk ontwikkelen voor een racisme- of baggervrije website, waarbij de redactie zich verplicht erop toe te zien dat zulke reacties onmiddellijk worden verwijderd. Ik wil wel in de keuringsdienst die een en ander geregeld zal checken.

Natuurlijk kun je lang bakkeleien over wat nog net wel kan, en wanneer een stevige reactie overgaat in haat en belediging. Daar komen natuurlijk richtlijnen voor, wat mij betreft wat strenger dan de wet, en daar zal vervolgens veel over worden gediscussieerd, wat natuurlijk alleen maar is toe te juichen. Wat mij betreft mag het probleem van de algehele vergroving en de sport van het maar zo hard mogelijk overal tegenaan trappen en mensen beledigen weleens wat meer op de voorgrond komen. Nee, het voegt niks toe om je chagrijn in de grofste bewoordingen op het net te kwakken, om iedereen die je niet aanstaat verrot te schelden en voor alles wat je overkomt de joden/de moslims/de linkse kerk/de elite/het grootkapitaal/de politiek/... de schuld te geven. En van mij mag het gebruik van zogenaamd lollige pseudoniemen ook worden aangepakt: schrijf onder je eigen naam of schrijf niet.

Regering Netanjahoe
De 'ruk naar rechts' in de Israëlische politiek het afgelopen jaar heeft niet geresulteerd in een ultranationalistisch beleid, waarvoor de NRC en vele andere media en antizionisten waarschuwden. Integendeel: gezien de samenstelling van de regering met duistere partijen als de Nationale Unie en het havikachtige Yisrael Beiteinu, valt het beleid alleszins mee. Ik heb hier al vaker betoogd dat Netanjahoe al behoorlijk wat concessies heeft gedaan, zoals de erkenning van de Palestijnse nationale rechten en dus een twee-statenoplossing, het verwijderen van honderden checkpoints en roadblocks en de gedeeltelijke bouwstop. Zonder enige concessie van Palestijnse of Arabische zijde is niet te verwachten dat hij nog verder gaat. Om eerlijk te zijn ben ik aangenaam verrast dat dit alles niet tot veel meer gerommel in de regering en veel meer en hardere kolonistenacties heeft geleid. Zij hebben immers op Netanjahoe gestemd (of Lieberman of de Nationale Unie) omdat zij tegen meer concessies waren zonder dat daar wat voor terug komt, en soms ook omdat zij principieel tegen iedere concessie en het land-voor-vrede concept zijn. De meeste Israëli's zijn niet principieel tegen meer concessies, maar vinden het na het echec van de terugtrekking uit Gaza wel tijd voor wat vertrouwenwekkende maatregelen van de andere kant. Men ziet in dat de bezetting niet voort kan duren maar het alternatief van eenzijdige terugtrekking blijkt dus ook niet te werken en vredesbesprekingen al evenmin.

Abbas weigerde van het begin af aan om met Netanjahoe te praten, eerst omdat die geen twee-statenoplossing accepteerde, toen omdat hij niet bereid was de bouw in de nederzettingen stop te zetten en nu omdat de bouwstop niet ook voor Oost-Jeruzalem geldt, een onmogelijke eis voor Israël dat immers met delen van Oost-Jeruzalem een sterke historische en religieuze binding heeft. Als nieuwste eis is daar nu bijgekomen dat Israël al op voorhand de pre-1967 wapenstilstandslijnen moet erkennen als toekomstige grenzen. Sorry, maar waar praat je dan nog over? Het lijkt mij logisch en voor de hand liggen dat de grenzen van een toekomstige Palestijnse staat op die lijnen zijn gebaseerd, maar als je dat zo gaat vastleggen, dan moet ook op voorhand worden vastgelegd dat de vluchtelingen niet kunnen terugkeren, dat Israël rechten heeft in delen van Oost-Jeruzalem, en dat er een landruil mogelijk moet zijn zodat de grootste nederzettingenblokken niet hoeven te worden ontruimd. Daarnaast kan misschien ook alvast worden overeengekomen hoe de nieuwe grenzen gecontroleerd gaan worden, of Israël een (tijdelijke) legerpresentie in de Jordaanvallei mag houden en hoe men geschillen zal oplossen. Misschien kan het hele vredesverdrag zo wel op voorhand worden vastgesteld, zodat er helemaal niet meer onderhandeld hoeft te worden! Het is beide partijen naar ik aanneem inmiddels wel duidelijk wat de rode lijnen van de ander zijn en wat ongeveer de marges waarbinnen onderhandeld kan worden. Door op voorhand, eenzijdig, allerlei toezeggingen te eisen, creëer je slechts obstakels en het lijkt er dan ook op dat Abbas helemaal niet wil onderhandelen.

Nou valt me overigens nog een concessie van Netanjahoe in: hij heeft zijn eis laten varen dat de Palestijnen Israël als Joodse staat erkennen. Een wederzijdse erkenning van elkaars bestaansrecht en de binding die beide volken met het land hebben lijkt mij nou nog wel een redelijke eis. Met name de Palestijnen blijven op alle mogelijke manieren ontkennen dat de Joden een volk zijn met nationale rechten en een binding met het land en Jeruzalem. En als ik Israël was zou ik misschien ook een groter punt maken van de opruiing in Palestijnse media, zoals nu weer de verering van de door Israël gedode terroristen van de Al Aqsa Martelaren Brigade, of het vernoemen van scholen en sportwedstrijden naar de plegers van de meest wrede aanslagen. Ik bedoel maar, als we dan toch eisen op voorhand gaan stellen, dan weet ik er ook wel een paar. Maar Netanjahoe blijft slechts herhalen dat hij bereid is zonder voorwaarden vooraf te gaan onderhandelen.

Ratna Pelle

Zie ook: Wensen voor 2010